Zrównoważona produkcja i zagospodarowanie odpadów w produkcji sadowniczej
DOI:
https://doi.org/10.15584/pjsd.2025.29.2.7Słowa kluczowe:
produkcja owoców, odpady, zrównoważony rozwójAbstrakt
Celem pracy było wskazanie przykładowych rozwiązań umożliwiających prowadzenie produkcji owoców zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wykorzystanie odmian odpornych, edukacja konsumentów w zakresie decyzji zakupowych a także optymalne nawożenie i ograniczone stosowanie środków ochrony to tylko kilka przykładów. Racjonalne gospodarowanie wodą, a także maksymalne zagospodarowanie odpadów w przemyśle oraz jako źródło energii odnawialnej, przekłada się na długoterminowe korzyści. Wdrożenie sztucznej inteligencji umożliwia nadzorowanie produkcji i szybsze podejmowanie kluczowych decyzji. Dodatkowo racjonalne wykorzystanie ciągników ogranicza koszty oraz emisję gazów cieplarnianych. Wieloletnie uprawy drzewiaste mogą pomóc w redukcji emisji gazów cieplarnianych poprzez sekwestrację węgla a także stanowić naturalne korytarze migracyjne. Produkcja sadownicza ma wiele możliwości w realizacji licznych Celów Zrównoważonego Rozwoju.
Downloads
Bibliografia
Antal G., Szabó S., Szarvas P., Holb I. J. 2024. Yield and cost–benefit analyses for apple scab sanitation practices in integrated and organic apple management systems. Plants, People, Planet. 6(2). 470-489.
Baima L., Nari L., Nari D., Bossolasco A., Blanc S., Brun F. 2024. Sustainability analysis of apple orchards: Integrating environmental and economic perspectives. Heliyon. 10(19). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e38397
Bonaventura Forleo M., De Boni A., Di Cesare C., Roma R., Salvatori G. 2016. Conventional and organic food styles in a multidimensional perspective of sustainability. Italian Review of Agricultural Economics. 71(1). 347-357.
Borek R., Smreczak B., Jędrejek A., Kozak M., Radzikowski P. 2023. Usługi agroekosystemów. W: Usługi ekosystemowe w zarządzaniu układami przyrodniczymi. (red.) M. Stępniewska, A. Mizgajski. Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań. 41-64.
Chachar M., Ahmed S., Murtazac G., Jillanib P.S.A.N.S., Balocha H., Hakroa, R. A. 2023. The Impact of Climate Change on Horticulture: A Global Perspective and Adaptation Strategies. Global Research in Environment and Sustainability. 1(10). 19-27.
Chudy R., Szulecki K., Siry J., Grala R. 2021. Biomasa drzewna jako surowiec dla energetyki. ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk. 62-65.
Duan Y., Mehariya S., Kumar A., Singh E., Yang J., Kumar S., Kumar Awasthi M. 2021. Apple orchard waste recycling and valorization of valuable product-A review. Bioengineered. 12(1). 476–495. https://doi.org/10.1080/21655979.2021.1872905.
Dupré M., Michels T., Le Gal P. Y. 2017. Diverse dynamics in agroecological transitions on fruit tree farms. European Journal of Agronomy. 90. 23-33.
Ferreira C. S., Soares P. R., Guilherme R., Vitali G., Boulet A., Harrison M. T., Ferreira A. J. 2024. Sustainable water management in horticulture: problems, premises, and promises. Horticulturae. 10(9). 951. https://doi.org/10.3390/horticulturae10090951.
Gholami R., Hoveizeh N. F., Zahedi S. M., Arji I. 2023. Effect of organic and synthetic mulches on some morpho-physiological and yield parameters of ‘Zard’olive cultivar subjected to three irrigation levels in field conditions. South African Journal of Botany. 162. 749-760.
Ghosh P. R., Fawcett D., Sharma S. B., Poinern G. E. 2017. Production of high-value nanoparticles via biogenic processes using aquacultural and horticultural food waste. Materials. 10(8). 852. https://doi.org/10.3390/ma10080852.
Grela E. R., Zaworska-Zakrzewska A., Milewski S. 2023. Wartość pokarmowa i przydatność paszowa ubocznych produktów z gospodarstw ekologicznych w żywieniu zwierząt. Wiadomości Zootechniczne. R. LXI. 1-2. 38-48.
Guo J., Zheng L., Ma J., Li X., Chen R. 2023. Meta-analysis of the effect of subsurface irrigation on crop yield and water productivity. Sustainability. 15(22). 15716. https://doi.org/10.3390/su152215716.
Hueppe R., Zander K. 2024. Perfect apples or sustainable production? Consumer perspectives from Germany. Journal of Consumer Behaviour. 23(2). 698-710.
Kaszuba A., Samsonowska K. 2024. Sposoby zagospodarowania odpadów z przetwórstwa jabłek. Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny. 6. 26-27.
Kawecka L., Galus S. 2021. Wytłoki owocowe–charakterystyka i możliwości zagospodarowania. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego. 1. 156-167.
Klugmann-Radziemska E., Januszewicz K. 2023. Metody generowania energii. Napędy i sterowanie. 9. 76-96.
Kumar H., Bhardwaj K., Sharma R., Nepovimova E., Kuča K., Dhanjal D. S., Kumar D. 2020. Fruit and vegetable peels: utilization of high value horticultural waste in novel industrial applications. Molecules. 25(12). 2812. https://doi.org/10.3390/molecules25122812.
Kumar M., Pal Y., Gangadharan S.M.P., Chakraborty K., Yadav C. S., Kumar H., Tiwari B. 2022. Apple Sweetness Measurement and Fruit Disease Prediction Using Image Processing Techniques Based on Human-Computer Interaction for Industry 4.0. Wireless Communications and Mobile Computing. 1. 5760595. https://doi.org/10.1155/2022/5760595.
Madeła M. 2022. Bioodpady jako biosorbenty w ujęciu gospodarki cyrkulacyjnej. W: Inżynieria środowiska i biotechnologia wyzwania i nowe technologie. (red.) A. Rosińska, B. Karwowska, M. Madeła. Wyd. Politechniki Częstochowskiej. 175-189.
Martelli S., Mocera F., Somà A. 2023. Carbon footprint of an orchard tractor through a life-cycle assessment approach. Agriculture. 13(6). 1210. https://doi.org/10.3390/agriculture13061210.
Martinez-Nuñez C., Velado-Alonso E., Avelino J. et al. 2025. Tailored policies for perennial woody crops are crucial to advance sustainable development. Nature Sustainability. 8. 133-141. https://doi.org/10.1038/s41893-024-01483-8.
Mia M. J., Massetani F., Murri G., Facchi J., Monaci E., Amadio L., Neri D. 2020. Integrated weed management in high density fruit orchards. Agronomy. 10(10). 1492. https://doi.org/10.3390/agronomy10101492.
Naganathan K., Thirunavukkarasu S. 2017. Green way genesis of silver nanoparticles using multiple fruit peels waste and its antimicrobial, anti-oxidant and anti-tumor cell line studies. In: IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. Vol. 191. No. 1. 012009. IOP Publishing.
Niemczyk E. 2002. Jedenaście lat integrowanej produkcji owoców w Polsce. Progress in Plant Protection. 42(1). 33-38.
Rajasekar L., Sharmila D. 2019. Performance analysis of soft computing techniques for the automatic classification of fruits dataset. Soft Computing. 23(8). 2773-2788.
Salgado-Salazar C., Shiskoff N., Daughtrey M., Palmer C. L., Crouch J. A. 2018. Downy mildew: A serious disease threat to rose health worldwide. Plant disease. 102(10). 1873-1882.
Sawant S.S., Bhapkar S.R., Song J., Seo H.J. 2024. Sustainable bioplastics: harnessing pear agro-industrial waste for polyhydroxyalkanoates production: a review. International Journal of Environmental Science and Technology. 21. 7341-7352. https://doi.org/10.1007/s13762-024-05493-z.
Sayadi-Gmada S., Parra-López C., Carmona-Torres C., Garcia-Garcia G. 2025. Exploring alternative solutions for sustainable waste management in the horticultural greenhouse sector. Journal of Material Cycles and Waste Management. 1-11. https://doi.org/10.1007/s10163-025-02246-z.
Singh R., Singh R., Gehlot A., Akram S. V., Priyadarshi N., Twala B. 2022. Horticulture 4.0: adoption of industry 4.0 technologies in horticulture for meeting sustainable farming. Applied Sciences. 12(24). 12557. https://doi.org/10.3390/app122412557.
Van der Ploeg J. D., Barjolle D., Bruil J., Brunori G., Madureira L. M. C., Dessein J., Wezel A. 2019. The economic potential of agroecology: Empirical evidence from Europe. Journal of Rural Studies. 71. 46-61.
Varaldo A., Borra D., Vassallo E., Massimelli F., Massaglia S., Merlino V. M. 2022. A study on perceptions towards organic and local production, and individuals’ socio-demographic and geographical affiliation influencing fruit and vegetable purchasing preferences of EU households. Horticulturae. 8(8). 670. https://doi.org/10.3390/horticulturae8080670.
Wen S., Cui N., Wang Y., Gong D., Xing L., Wu Z., Wang Z. 2024. Optimizing deficit drip irrigation to improve yield, quality, and water productivity of apple in Loess Plateau of China. Agricultural Water Management. 296. 108798. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2024.108798.
Wezel A., Bellon S., Doré T., Francis C., Vallod D., David C. 2009. Agroecology as a science, a movement and a practice. A review. Agronomy for sustainable development. 29(4). 503-515.
Żary-Sikorska E. 2024. Odpady z przetwórstwa owoców i warzyw-charakterystyka problemu. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich. 19(1.1). 93-106.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Polish Journal for Sustainable Development
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
