Shaping the emotional bond between mother and child with a disability psychosomatic - Part II
Keywords:
dzieci niepełnosprawne, więzi uczuciowe, interakcje w diadzie matka-dziecko, trudności w sprawowaniu opiekiAbstract
Praca podejmuje problematykę kształtowania się więzi uczuciowych miedzy matką i dzieckiem z zespołem Downa lub z dysmorfią zewnętrzną w odniesieniu do dzieci zdrowych. W części I przedstawiono teoretyczne podstawy kształtowania się więzi z podkreśleniem korzystnych i niekorzystnych czynników występujących w tym procesie. Część II zawiera wyniki badań przeprowadzonych metodą sondażu diagnostycznego i obserwacji skategoryzowanej. Badaniami objęto 80 dzieci w wieku 1 do 6 lat , w tym 30 z zespołem Downa (ZD), 20 z widoczna dysmorfią zewnętrzną ( DZ), 30 dzieci zdrowych, stanowiących grupę kontrolna(GK) i ich matki. Zjawiska złożone takie, jak wieź, interakcja, zaangażowanie nie są mierzalne metodami klasycznej statystyki dlatego opracowano model matematyczny w postaci syntetycznej funkcji diagnostycznej Z= ƒ (X1, X2.…Xn) wg algorytmu A. Kreft, opisanej cechami diagnostycznymi. Przedmiotem badań były: ocena warunków socjodemograficznych rodziny, stan zdrowia dziecka, doświadczane przez matki trudności w opiece, syntetyczna ocena zaangażowania matki w procesie opiekuńczo leczniczym, interakcji w diadzie matka -dziecko oraz określenie poziomu wytworzonej więzi uczuciowej. Wykazano, że największe trudności z równoczesnym najwyższym poziomem zaangażowania matek w opiekę występują w grupie dzieci z zespołem Downa. Ponadto w tej grupie poziom interakcji w diadzie matka dziecko jest najniższy. Syntetyczna ocena poziomu więzi miedzy matką i dzieckiem w badanych grupach, mierzona przy pomocy funkcji ZPWMD, wykazuje wartości podobne z tendencją wzrostu w przypadku dzieci niepełnosprawnych, przy czym różnice są statystycznie nieistotne.
Downloads
References
Kościelska M.: Trudne macierzyństwo. WSiP, Warszawa 1998.
Maciarz A.: Znaczenie więzi emocjonalno-społecznych w tworzeniu macierzyństwa dla niepełnosprawnego dziecka, Szkoła Specjalna 2004, 2, 83–7.
Minczakiewicz E. M.:. Poczucie sensu życia rodziców a osiągany status i poziom rozwoju dziecka z zespołem Downa [w:] (red.) Patkiewicz J., Jakość życia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej w Polsce i w krajach Unii Europejskiej, PTWK, Wrocław 2004, 171–189 .
Sadowska L., Górecka B., Choińska A.M., Sadowska A.:. Sytuacja społeczno-demograficzna i zdrowotna dzieci z zespołem Downa na podstawie własnych obserwacji, Pediatric Endocrinology, Diabetology and Metabolizm 2009 a, 15 (2), 93–101.
Sadowska L., Gruna-Ożarowska A., Przygoda L.: Potrzeby psychospołeczne i duchowe człowieka oraz terapia zerwanych lub niewytworzonych więzi między matką i dzieckiem, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego 2005a, 3 (4), 319–327.
Sadowska L., Skórczyńska M., Gruna-Ożarowska A..: Trudności w kształtowaniu się więzi między matką i niepełnosprawnym dzieckiem [w:] (red.) Patkiewicz J., Rola więzi w rozwoju dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, PTWK, Wrocław 2007b, 59–73.
Sadowska L., Szpich E., Wójtowicz D., Mazur A.: Odpowiedzialność rodzicielska w procesie rozwoju dziecka niepełnosprawnego, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego 2006b, 4 (1), 11–21.
Twardowski A.: Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych. Pomoc rodzinom dzieci niepełnosprawnych [w:] (red.) Obuchowska I., Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1991, 8 –55, 543–579.
Pisula E.: Psychologiczne problemy rodziców dzieci z zaburzeniami rozwoju, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1998, 11–113.
Popielecki M, Zeman I.L: Kryzys psychiczny rodziców w związku z pojawieniem się w rodzinie dziecka niepełnosprawnego, Szkoła Specjalna 2000, 1, 15–18.
Ziemska M.:. Kwestionariusz dla rodziców do badania postaw rodzicielskich, PWN, Warszawa 1981.
Ziemska M.:. Rodzina i dziecko, PWN, Warszawa 1986.
Kościelska M.:. Oblicza upośledzenia, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1995.
Mikos A., Walewski P., Bojarska K.:. Od symbiozy do odrębności, Charaktery 2000, 5, 17.
Frohlich A.:. Stymulacja od podstaw. Jak stymulować rozwój osób głęboko wielorako niepełnosprawnych, WSiP SA, Warszawa 1998.
Hellbrugge T., Hermann von Wimpffen J., Pierwsze 365 dnia z życia dziecka. Fundacja na rzecz dzieci niepełnosprawnych Promyk Słońca, Warszawa 1995.
Skórczyńska M., Sadowska L., Postawy rodzicielskie wobec dziecka z zespołem Downa w aspekcie potrzeby społecznego wsparcia, Fizjoterapia 2001, 9, (2), 74–81.
Schaffer H.R.:. Psychologia dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2006.
Bowlby J.:. Przywiązanie, PWN, Warszawa 2007.
Bielicka I., Olechnowicz H.:. Psychoterapia małego dziecka [w:] Materiały z I i II Ogólnopolskiej Konferencji Poświęconej Zagadnieniom Psychoterapii Dzieci i Młodzieży 13.04.1964 i 25.10.1964, Problemy Psychoterapii. Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej Warszawa 1965.
Czapiga A.:. Wzorzec przywiązania matka – dziecko a proces kształtowania się osobowości w dzieciństwie [w:] (red.) Patkiewicz J., Rola więzi w rozwoju dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, PTWK, Wrocław 2007, 11–17.
Lis S.:. Proces socjalizacji dziecka w środowisku pozarodzinnym, PWN, Warszawa 1992.
Badura-Madej W., Józefik B.: Wybrane zagadnienia z psychologii rozwojowej, 1989.
Olechnowicz H.:. U źródeł rozwoju dziecka. O wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego, WSiP, Warszawa 1999.
Piaget J.:. Studia z psychologii dziecka, PWN, Warszawa 1966.
Zazzo R.:. Przywiązanie, PWN, Warszawa 1998.
Fijałkowski W.: Dar rodzenia, Instytut Wydawniczy PAX Warszawa 1998.
Leboyer F.:. Narodziny bez przemocy,. Wyd. Radunia, Wrocław 1983.
Odent M.:. Odrodzone narodziny, Niezależna Oficyna Wydawnicza Warszawa 1997.
Maurer D., Maurer Ch.:. Świat noworodka. PWN, Warszawa 1994.
Sadowska L., Gruna-Ożarowka A., Mysłek M. i wsp.. Występowanie wad wrodzonych u dzieci z zespołem Downa (ZD) rehabilitowanych w systemie ambulatoryjnym, Fizjoterapia Polska 2001, 1(3), 254–260.
Sadowska L., Mysłek-Prucnal M., Choińska A.M., Mazur A.: Diagnostyka i terapia dzieci z zespołem Downa w świetle badań własnych i przeglądu literatury przedmiotu, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 7, 2009b, (1), 8–30.
Sadowska L.: Postęp w diagnostyce, terapii i rehabilitacji dzieci z zespołem Downa na podstawie 15–letnich doświadczeń własnych (Wrocławski Model Usprawniania – WMU). [w:] (red.) Patkiewicz J., Zespól Downa – postępy w leczeniu, rehabilitacji i edukacji, PTWK, Wrocław 2008a, 2008, 9–33.
Cunningham C.:. Dzieci z zespołem Downa, WSiP, Warszawa 1992.
Mysłek-Prucnal M., Sadowska L., Gruna-Ożarowska A.: Diagnostyka i stymulacja rozwoju małych dzieci z trisomii 21, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji tarczycy. Endokrynologia, Diabetologia i Choroby Przemiany Materii Wieku Rozwojowego 2008, 14 (4), 243–247.
Sadowska L., Gruna-Ożarowska A., Mysłek-Prucnal M.: Problemy psychospołeczne i medyczne dzieci z zespołem Downa w procesie wczesnej interwencji w świetle piśmiennictwa i własnych badan naukowych [w:] (red.) Cytowska B., Winczura B., Dziecko chore. Zagadnienia biopsychiczne i pedagogiczne. Wyd. Impuls, Kraków 2007a, 129–160.
Stratford B.:. Zespół Downa, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, PZWL, Warszawa 1993.
Sadowska L., Pilecki W., Mysłek M.:. Wywołane potencjały słuchowe jako miernik sprawności stomatomotorycznej u usprawnianych dzieci z zespołem Downa, Fizjoterapia Polska 2005b, 5(2), 339–405.
Sadowska L.: Kompleksowa stymulacja rozwoju dzieci z wrodzonymi i nabytymi dysfunkcjami ośrodkowego układu nerwowego według Wrocławskiego Modelu Usprawniania [w:] ( red.) Czapiga A., Psychospołeczne problemy rozwoju dziecka. Aspekty diagnostyczne i terapeutyczne, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2003a, 81–97.
Sadowska L.:. Rehabilitacja w wieku rozwojowym [w:] (red.) Kwolek A., Rehabilitacja medyczna, Wyd. Urban & Partner, Wrocław 2003b, Tom 2, 363– 434.
Sadowska L., Mysłek M., Gruna- Ożarowska A.: Dynamizm rozwoju dziecka w świetle plastyczności ośrodkowego układu nerwowego [w:] (red.) Czapiga A., Psychologiczne wspomaganie rozwoju psychicznego dziecka, Wyd. WTN, Wrocław 2006a, 81–102.
Sadowska L.: Wrocławski Model Usprawniania (WMU) we wczesnej diagnostyce i terapii dzieci z zespołem Downa [w:] (red.) Kaczmarek B., Wspomaganie rozwoju dzieci z zespołem Downa – teoria i praktyka. IMPULS, Kraków 2008b, 195–223.
Masgutowa S., Regner A.:. Rozwój mowy dziecka w świetle integracji sensomotorycznej, Wyd. MINK & Continuo, Wrocław 2009.
Masgutowa S., Sadowska L.: Integracja odruchów u dzieci z zespołem Downa. Wyniki pracy diagnostycznej i terapii [w:] (red.) Patkiewicz J., Zespół Downa – postępy w leczeniu, rehabilitacji i edukacji, Wrocław 2008, PTWK, 35–56.
Krefft A.: Funkcje zjawisk nieobserwowalnych, PWN, Warszawa 1998.
Choińska A.M., Sadowska L.:. Syntetyczna ocena rozwoju fizycznego i psychomotorycznego dzieci z zespołem Downa w wieku 0–3 lat leczonych według Wrocławskiego Modelu Usprawniania (WMU), Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego 2007, 2, 127–136.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2010 Medical Journal of the Rzeszow University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Our open access policy is in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI) definition: this means that articles have free availability on the public Internet, permitting any users to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of these articles, crawl them for indexing, pass them as data to software, or use them for any other lawful purpose, without financial, legal, or technical barriers other than those inseparable from having access to the Internet itself.
All articles are published with free open access under the CC-BY Creative Commons attribution license (the current version is CC-BY, version 4.0). If you submit your paper for publication by the Eur J Clin Exp Med, you agree to have the CC-BY license applied to your work. Under this Open Access license, you, as the author, agree that anyone may download and read the paper for free. In addition, the article may be reused and quoted provided that the original published version is cited. This facilitates freedom in re-use and also ensures that Eur J Clin Exp Med content can be mined without barriers for the research needs.
