Dziewiętnastowieczne ołtarze w norweskich kościołach
DOI:
https://doi.org/10.15584/setde.2025.18.1Słowa kluczowe:
sztuka religijna, ołtarz, historia sztuki, malarstwo, rzeźbaAbstrakt
W drugiej połowie XIX stulecia malowane ołtarze przedstawiające
Chrystusa zajęły centralne miejsce w norweskiej sztuce kościelnej
jako świadectwo zmiany nastrojów religijnych i stylu artystycznego.
Siedemnasto- i osiemnastowieczne ołtarze zostały
zastąpione najpierw nieozdobionymi krzyżami, a później motywami
z Nowego Testamentu, takimi jak: Chrystus w Ogrójcu,
Ukrzyżowanie, Chrystus Pocieszyciel i „Przyjdźcie wszyscy do
mnie”, Zmartwychwstanie i Chrzest. Dzieła te miały na celu wywołanie
głębokiego emocjonalnego i duchowego zaangażowania
wśród wiernych i stworzenie pobożnej atmosfery. Ich
powszechne kopiowanie i sentymentalny ton stały się jednak
punktem spornym w XX wieku, kiedy to podczas renowacji
kościołów wiele ołtarzy zostało usuniętych lub przeniesionych
do mniej znaczących przestrzeni, zastąpionych albo starszymi
dziełami, albo nowymi, nowoczesnymi.
Downloads
Bibliografia
Aavitsland K.B., Harry Fett, Historien er lengst, Polen 2014.
Amundsen A.B., Reforming Religious Material Landscapes in Nineteenth-Century Scandinavia, in: Material Change: The Impact of Reform and Modernity on Material Religion in North-West Europe, 1780–1920, eds. J. De Maeyer, P.J. Margry, Leuven 2021, pp. 184–211.
Andersen E., Rygge kirkes interiør – fra kataolsk til luthersk kirkerom, in: Arvegull. Rygge kirke, ed. B. Bandlien, Oslo 2019, pp. 156–169.
Askeland J., Adolph Tidemand og hans tid, Oslo 1991.
Bjerkek O.P., Vestre Aker kirke 1855–2005: et bidrag til kirkens jubileumsskrift 2005: Christen Brun: “Christi opstandelse”, Oslo 2005.
Burmeister D., Din personlige Jesus. Carl Blochs religiøse billeder, in: Carl Bloch Forført, ed. C. Høgsbro Østergaard, Holland 2023, pp. 119–139.
Burmeister D., The Face of Salvation in Early Nineteenth-Century Danish Altar painting, in: Tracing the Jerusalem Code, vol 3: The Promised Land. Christian Cultures in Modern Scandinavia (ca 1750-ca 1920), eds. R. Johnsrud Zorgati, A. Bohlin, Berlin 2021, pp. 224–244. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110639476-013
Burmeister D., Jürgensen M.W., Omvendelsens billeder – om Anton Dorphs altertavler, ”Nationalmuseets arbejdsmark” 2015, pp. 230–243.
Christie H. and S., Norges Kirke, Buskerud bd. 2, Oslo 1986.
Christie H. and S., Norges kirke Østfold bd.1 og 2, Oslo 1959.
Christie S., Den lutherske ikonografi i Norge inntil 1800, bn 1 og 2, Oslo, 1973.
Dietrichson L., Norges kunsthistorie i det attende århundre, Oslo 1991.
Dreyer A., “En af disse saare nyttige mænd . . .”: Kunstmaler Johan Ludvig Losting 1810–1876, Bergen 1982.
Eldal J.C., The Lutheran State Churches of Denmark, Norway and Sweden and Emerging Minorities, in: Material Change: The Impact of Reform and Modernity on Material Religion in North-West Europe, 1780–1920, eds. J. De Maeyer, J. Margry, Leuven 2021, pp. 298–315.
Eldal J.C., Brytning, påvirkning, endring: Høy- og lavkirkelig materiell kultur på 1800- og tidlig 1900-tallet, “Fortidsminneforeningens årbok” 2020, pp. 83–111.
Eldal J.C., Kirker i Norge bd. 3 Med historiske forbilder 1800-tallet, Oslo 2002.
Eriksen H., Vinger kirke 1699–1999: fra garnisonkirke til soknekirke: kirke i 300 år – menighet i 900 år, Otta 1999.
Floryan M., Kristus. Thorvaldsens statue i Vor Frue Kirke, Århus 2020. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv34wmvjz
Jonsson H.B., Bild och fromhetsliv i 1800-talets Sverige, Uppsala 1994.
Kielland T.B., Stavanger domkirke: en historisk-arkeologisk utredning, Stavanger 1933.
Kokkin J., Mathias Skeibrok: mytologi og realisme, Vanse 2012.
Klev T.F., Adolph Tidemand: 1814–1876: at fastholde, hvad endnu bestaar, Oslo 2019.
Lysaker T., Høyalteret i Nidarosdomen, Trondheim 1996.
St. Petri menighet, St. Petri menighet gjennom 100 år 1861–1961, Oslo 1961.
Malmanger M., Mellom eksistens og folkeleg kultur. Adolph Tidemand (1814–1876), Bergen 2007.
Mitchell B.R., International Historical Statistics. Europe 1750–2000, Basingstoke, 2003.
Rech C., Revisiting Asta Nørregaard in the Studio, “Kunst og kultur”, 2018, pp. 49–67. DOI: https://doi.org/10.18261/issn.1504-3029-2018-01-02-04
Stang M.C., Kirkekunst i Norge etter 1814, in: Vor kristne og humanistiske arv – betraktninger ved 200-årsjubileet for Grunnloven, eds. Ø.Ekroll, S. Hjorth, E. Vegge, Trondheim 2014, pp. 340–367.
Tybjerg C., Levende malerier. Carl Blochs billeder og filmen, in: Carl Bloch Forført, ed. C. Høgsbro Østergaard, Holland 2023, pp. 139–153.
Uberg U., Jesus det eneste. Christen Brun og alterbildene i tid og rom 1856–1906, Oslo 2002.
Volan M., For kirke i gammel og ny tid: dagens kirke 150 år: 1846–1996, Steinkjer 1996.
Wichstrøm A., Asta Nørregaard: en livshistorie, Oslo 2011.
Øverland O., Våre Altertavler, Oslo 1995.
![Kim Kich’ang, Powracający syn marnotrawny, 1952–1953, kolor na jedwabiu, 63,5x76 cm, Kolekcja Soˇulmisulgwan [Muzeum Sztuki w Seulu]](https://journals.ur.edu.pl/public/journals/14/cover_issue_611_pl_PL.jpg)
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 2025-10-19 - (2)
- 2025-10-19 - (1)
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Elisabeth Andersen
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Zgodnie z polityką Open Access autorzy zachowują pełnię praw autorskich do swoich artykułów – bez ograniczeń.
Autorzy mogą deponować swoje artykuły w wybranym przez siebie repozytorium.
