SKŁAD I ADRES REDAKCJI
REDAKTOR NACZELNA
Dr hab. GRAŻYNA RYBA, prof. UR, Uniwersytet Rzeszowski, Polska
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6920-4613
ADRES: Uniwersytet Rzeszowski, al. mjr. W. Kopisto 2a, pok. 210, 35-315 Rzeszów, Polska
E-MAIL: gryba@ur.edu.pl
TEL.: + 48 661 928 362
BIOGRAM:
Ukończyła studia historii sztuki w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz studia licencjacko-doktoranckie organizowane przez Papieską Akademię Teologiczną w Krakowie. Dysertację doktorską przygotowała pod kierunkiem o. prof. dra hab. Józefa Benignusa Wanata. Uzyskała stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o sztuce w Instytucie Nauk o Sztuce Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Jest zatrudniona w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego na stanowisku profesora UR.
Zainicjowała utworzenie, zorganizowała i kieruje pracami Centrum Dokumentacji Współczesnej Sztuki Sakralnej Uniwersytetu Rzeszowskiego. Założyła i redaguje rocznik Sacrum et Decorum. Materiały i studia z historii sztuki sakralnej.
W trakcie pracy dydaktycznej wypromowała około 120 prac magisterskich i licencjackich. Zorganizowała 13 ogólnopolskich konferencji naukowych. Uzyskała nagrodę II stopnia przyznaną przez Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego za wybitne i twórcze osiągnięcia organizacyjne oraz Medal Edukacji Narodowej na wniosek Komitetu Głównego Olimpiady Artystycznej za osiągnięcia w pracy z olimpijczykami. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół zagadnień związanych ze sztuką współczesną, przede wszystkim sakralną i religijną. Jest autorką licznych publikacji poświęconych tej tematyce.
SEKRETARZ REDAKCJI
AGNIESZKA IWASZEK, Uniwersytet Rzeszowski, Polska
ORCID: https://orcid.org/0009-0009-7124-2238
ADRES: Uniwersytet Rzeszowski, al. mjr. W. Kopisto 2a, pok. 210, 35-315 Rzeszów, Polska
E-MAIL: sacrumetdecorum@ur.edu.pl
tel: +48 17 872 12 58
BIOGRAM:
Absolwentka jednolitych studiów magisterskich na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Redaktor językowy z dyplomem ukończenia studiów w Instytucie Polonistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego w zakresie redakcji językowej tekstu. Podyplomowo ukończyła również historię sztuki w Instytucie Historii Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
Współpracę z redakcją „Sacrum et Decorum. Materiały i studia z historii sztuki sakralnej” podjęła w 2019 roku. Od 2023 roku jest jej sekretarzem. Odpowiada za nawiązanie i utrzymanie współpracy międzynarodowej z członkami Rady Programowej czasopisma, recenzentami i autorami artykułów. Zajmuje się redakcją językową wersji polskiej oraz koordynuje pracę redakcji. Opracowała i redaguje stronę internetową periodyku oraz prowadzi jego profil w mediach społecznościowych.
TOMASZ SZYBISTY, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Kraków, Polska
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6047-5716
E-MAIL: tomasz.szybisty@up.krakow.pl
BIOGRAM:
Ukończył historię sztuki w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 2010 roku obronił pracę doktorską na temat "Dziewiętnastowieczne witraże kościołów i kaplic Krakowa". Pracuje jako adiunkt w Katedrze Historii i kultury Krajów Niemieckiego Obszaru Językowego Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Należy do następujących stowarzyszeń: Stowarzyszenie Germanistów Polskich, Corpus Vitrearum Medii Aevi, Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Stowarzyszenie Miłośników Witraży „Ars Vitrea Polona”. Jest autorem lub współautorem licznych publikacji naukowych.
Zainteresowania naukowe: sztuka i literatura wieku XIX, malarstwo witrażowe
REDAKTORZY AFILIOWANI
MARCO DANIEL DUARTE, Narodowa Akademia Sztuk Pięknych, Portugalia
https://orcid.org/0000-0001-9211-9671
BIOGRAM:
Marco Daniel Duarte pełni funkcję dyrektora zarówno Muzeum Sanktuarium w Fátimie, jak i Akademii Nauk przy tej samej instytucji religijnej, gdzie kieruje archiwum i biblioteką. Kieruje również Wydziałem Dziedzictwa Kulturowego diecezji Leiria-Fátima. Posiada tytuł doktora historii sztuki uzyskany na Wydziale Sztuki i Nauk Humanistycznych Uniwersytetu w Coimbrze; jest członkiem różnych akademii w Portugalii oraz za granicą (w Brazylii i Watykanie). Jego dorobek naukowy obejmuje kilka książek oraz liczne wystawy muzealne.
JASON GORONCY, Whitley College, University of Divinity, Australia
https://orcid.org/0000-0001-6837-6168
BIOGRAM:
Jason Goroncy jest profesorem nadzwyczajnym teologii w Whitley College na University of Divinity w Australii. Jego badania i działalność dydaktyczna skupiają się na punktach styku teologii chrześcijańskiej ze sztuką, życiem publicznym, tradycjami reformowanymi oraz różnorodnymi kulturami i historiami, które kształtują współczesną Australię i szeroko pojęty świat. W ramach tej działalności szczególnie interesują go sposoby, w jakie teologia chrześcijańska kształtuje się, podlega wyzwaniom i ożywa poprzez spotkania z różnicami kulturowymi, praktyką artystyczną, życiem politycznym, doświadczeniami traumy oraz kwestiami sprawiedliwości, nadziei i dobra wspólnego.
Prowadzi zajęcia i nadzoruje prace w zakresie doktryny chrześcijańskiej, etyki teologicznej, teologii publicznej, teologii traumy oraz teologii i sztuki. Jego działalność charakteryzuje się interdyscyplinarnym podejściem do badań teologicznych oraz troską o teologię jako praktykę publiczną i osadzoną w kontekście kulturowym, zwracającą uwagę na konkretne miejsca, społeczności, historie i światy wyobraźni, w których wiara chrześcijańska jest przeżywana i wyrażana. Wśród jego najnowszych publikacji znajdują się: „T&T Clark Handbook of the Doctrine of Creation” (Bloomsbury, 2024) oraz, napisana wspólnie z Rodem Pattendenem, książka „Imagination in an Age of Crisis: Soundings from the Arts and Theology” (Pickwick, 2022). Wcześniejsze publikacje to m.in. „Hallowed Be Thy Name: The Sanctification of All in the Soteriology of P. T. Forsyth” (T&T Clark, 2013), „Descending on Humanity and Intervening in History: Notes from the Pulpit Ministry of P. T. Forsyth” (Pickwick, 2013) oraz „Tikkun Olam: Naprawiać świat: zbieżność teologii i sztuki (Pickwick, 2014).
Jego szerokie zainteresowania teologiczne pobudzają pytania o to, co oznacza mówienie o Bogu w kontekście pluralizmu kulturowego, kryzysu ekologicznego, podziałów politycznych, traumy historycznej oraz możliwości wyobraźni otwieranych przez sztukę.
SOFIA KOROL, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Ukraina
https://orcid.org/0000-0001-6763-4938
BIOGRAM:
W 1996 roku ukończyła studia na Wydziale Historii i Teorii Sztuki we Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuk Pięknych, a w 2007 roku obroniła rozprawę doktorską na temat malarstwa i grafiki Galicji w okresie romantyzmu. Pracuje w Dziale Historii Sztuki Instytutu Etnologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, a od 2016 roku stoi na jego czele. Pełni obowiązki sekretarza naukowego Komisji Sztuki przy Towarzystwie Naukowym im. T. Szewczenki. Aktualne zainteresowania naukowe: historia ukraińskiej sztuki modernistycznej, w szczególności ewolucja ukraińskiego pejzażu, a także badania nad sztuką sakralną zachodniej Ukrainy od końca XIX wieku do początku II wojny światowej in situ - https://ethnology.lviv.ua/naukovi-pidrozdili/viddil-mistectvoznavstva
HENRIK LINDBLAD, Uniwersytet w Uppsali, Szwecja
https://orcid.org/0000-0002-1490-3249
BIOGRAM:
Henrik Lindblad jest konsultantem ds. dziedzictwa kulturowego i badaczem związanym z Katedrą Historii Sztuki Uniwersytetu w Uppsali. Pracował jako ekspert i koordynator w Szwedzkiej Radzie Dziedzictwa Narodowego, jako urzędnik w Ministerstwie Kultury oraz jako kierownik projektu i strateg w Kościele Szwecji. Jest członkiem-założycielem organizacji „Future for Religious Heritage” (FRH) oraz byłym przewodniczącym jej Naukowego Komitetu Doradczego. Jako ekspert w Komitecie Naukowym ICOMOS ds. Miejsc Kultu i Rytuałów (PRERICO) przeprowadził liczne oceny wniosków o wpisanie obiektów na Listę Światowego Dziedzictwa. Jest autorem wielu publikacji dotyczących dziedzictwa religijnego, a obecnie współredaguje przygotowywaną do wydania książkę jednostki badawczej Kościoła Szwecji, w której bada i definiuje nową dziedzinę badań – mroczne dziedzictwo kościelne.
SOFIA NIVARTI, University of Cambridge, Wielka Brytania
BIOGRAM:
Sofia Nivarti jest profesorem nadzwyczajnym architektury na Uniwersytecie w Cambridge. Pochodzi z Jyväskylä w Finlandii; studia architektoniczne ukończyła na Uniwersytecie w Cambridge w Wielkiej Brytanii oraz w Szkole Architektury Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych. Stopień doktora z historii architektury uzyskała ponownie w Cambridge, pisząc pracę doktorską poświęconą architekturze sakralnej pracowni Alvara Aalto. W Yale była stypendystką programu Edward P. Bass Scholarship in Architecture, a w Cambridge – stypendystką programu Gates Cambridge PhD Scholarship. Dr Nivarti specjalizuje się w architekturze nowoczesnej. Jej główna dziedzina ekspertyzy obejmuje krytyczną analizę architektury, urbanistyki, projektowania i myśli fińskich modernistów – Alvara, Aino i Elissy Aalto oraz ich współpracowników. Jej pozostałe zainteresowania badawcze obejmują historię i teorię architektury nowoczesnej, architekturę rdzennych ludów oraz krytykę architektoniczną. Jej pierwsza monografia, zatytułowana „The Religious Architecture of Alvar, Aino and Elissa Aalto”, została opublikowana przez wydawnictwo Lund Humphries w 2023 roku. Stanowiła ona pierwszą kompleksową analizę architektury sakralnej małżeństwa Aalto, ze szczególnym uwzględnieniem ich powojennych kościołów w Finlandii, Niemczech i we Włoszech. Jej druga monografia dotyczy odbioru i znaczenia dzieł oraz myśli małżeństwa Aalto w szerokim ujęciu po zakończeniu budowy. Książka „Studio Aalto: The Modern Legacy of Alvar, Aino and Elissa Aalto” została wydana przez Yale University Press w 2026 roku.
MATTHIEU SOMON, UCLouvain, Belgia
https://orcid.org/0009-0004-6437-1377
BIOGRAM:
Matthieu Somon, doktor historii sztuki, od 2022 roku pełni funkcję kierownika Katedry Sztuki i Religii na UCLouvain. Wykładał historię sztuki współczesnej na Uniwersytecie Paryskim 1 Panthéon-Sorbonne, Katolickim Uniwersytecie Zachodnim (UCO Angers), Uniwersytecie we Fryburgu (Szwajcaria) oraz na UCLouvain. Jest autorem monografii poświęconej wczesnonowożytnym przedstawieniom historii Mojżesza – a dokładniej jej nowym interpretacjom tworzonym przez i dla środowisk katolickich i protestanckich w Królestwie Francji. Jego książka została wydana przez wydawnictwo Peeters Publishers w 2025 roku w ramach serii „Art & Religion” i nosi tytuł *Imaginer Moïse à l’âge moderne en France (XVIe-XVIIIe siècles)*. Jego badania skupiają się na materialności sztuki, ponieważ pozwala ona na głębsze uchwycenie i nowe zrozumienie monoteistycznych religii abrahamowych. Jego praca wynika ze szczególnego zainteresowania ikonografią żydowską, chrześcijańską i islamską. Dzieła sztuki i obrazy, których nie da się sprowadzić wyłącznie do dyskursu, obejmują, przetwarzają i ujawniają to, czego teksty nie potrafią wyrazić słowami, rzucając światło na aspekt wyobraźni religijnej, który uzupełnia ten ustanowiony przez pisma teologiczne. Przyjmując podejście interdyscyplinarne, w swoich badaniach uprawia on formę historii sztuki, która czerpie z metod i narzędzi teoretycznych teologii, egzegezy, antropologii, estetyki, historii oraz historii i religioznawstwa. Jego badania mają na celu zgłębienie wyobraźni religijnej trzech monoteistycznych religii abrahamowych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) oraz podkreślenie sposobów, w jakie sztuka sformułowała oryginalne interpretacje tych trzech głównych tradycji, które nie są ujęte w pisemnej egzegezie. Jego obszary badawcze obejmują materialną historię religii oraz ich wkład w historię wyobrażeń religijnych (w tym przedmioty procesyjne, szopki bożonarodzeniowe, wisiorki, relikwiarze i tabernakula, kielichy mszalne oraz tkaniny liturgiczne), figuratywne interpretacje teologii negatywnej, anikonizm, ikonoklazm, studia porównawcze oraz wyobrażenia międzyreligijne (szczególnie poprzez architekturę i motyw ikonograficzny Świątyni Jerozolimskiej, a także poprzez postacie międzyreligijne: Myriam/Marie/Maryam, Jezus/Jeshuah/Isa oraz Moshè/Moïse/Moussa). Do jego obszarów badań należą również: konstruowanie wyobrażeń religijnych, historyzacja religii, ikonografia sakramentów, sztuka protestancka we Francji przed uchyleniem edyktu z Nantes, Jean Siméon Chardin, vanitas i świeckie martwe natury, ikonografia instrumentów muzycznych oraz krytyczna funkcja sztuki w odniesieniu do religii. Oprócz badań naukowych i działalności dydaktycznej jego działalność naukowa obejmowała również współpracę z muzeami i prasą, w postaci wykładów i wyjazdów (zwłaszcza dla „Le Monde de la Bible” i „La Croix”), a także wystaw, których był kuratorem: „Moïse, figures d’un prophète” („Mojżesz, postacie proroka”) w 2015 r. w Muzeum Żydowskim w Paryżu (MAHJ, musée d’art et d’histoire du judaïsme), „Formes du salut” („Formy zbawienia”) w Musée L w 2022 r. oraz „Historia, estetyka i wspólnoty. Odkrywanie przestrzeni kultu chrześcijańskiego w Belgii”, w Kaplicy dla Europy (Bruksela) w 2025 r. Obecnie wraz z Larą de Merode przygotowuje wystawę poświęconą malarzowi Philippe’owi de Champaigne (1604–1676) w Królewskich Muzeach Sztuk Pięknych w Belgii.
REDAKCJA JĘZYKOWA
mgr Agnieszka Iwaszek - Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów, Polska, sacrumetdecorum@ur.edu.pl
mgr Elżbieta Kot - Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów, Polska, e.kot@ur.edu.pl
mgr Ian Upchurch - Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów, Polska, iupchurch@ur.edu.pl
Tłumaczenie
Dr hab. AGNIESZKA GICALA, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Kraków, Polska, agnieszka.gicala@uken.krakow.pl
Dr hab. MONIKA MAZUREK, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Kraków, Polska, monika.mazurek@uken.krakow.pl
REDAKCJA STRONY INTERNETOWEJ
mgr Agnieszka Iwaszek - Uniwersytet Rzeszowski, sacrumetdecorum@ur.edu.pl
OPRACOWANIE GRAFICZNE
Piotr Bigaj, Krzysztof Marciniak, Aleksander Rusin, Piotr Wisłocki
ADMINISTRATOR OPEN JOURNAL SYSTEMS (OJS)
mgr Magdalena Michniewicz – tel. + 48 506 162 906, mmichniewicz@ur.edu.pl
ADRES REDAKCJI
"Sacrum et Decorum"
Uniwersytet Rzeszowski
35-315 Rzeszów, Al. mjr. Wacława Kopisto 2A, pok. 210, Polska
tel.: +48 17 872 12 58, +48 661 928 362 (redaktor naczelny)
e-mail: sacrumetdecorum@ur.edu.pl, gryba@ur.edu.pl (redaktor naczelny)
