The social conditioning of nomenclature variantivity of the rural streets (on the example of Wręczyca Wielka community near Klobuck)
DOI:
https://doi.org/10.15584/slowo.2025.16.1Keywords:
nomenclature variantivity, official names of the rural streets, names of the parts of a village, Wręczyca Wielka communityAbstract
The main purpose of this article is the attempt of presenting the social conditioning of a nomenclature variantivity of the rural streets. The base of analysis is the linguistic material which was collected in July and August 2024 during informal interviews with the representants of three generations of Wręczyca Wielka community. Furthermore, in the analysis there were also used over 60 names of the parts of a village and hamlets located in above-mentioned administrative unit.
On the strength of the utterances which were raised from representants of all separated homogeneous groups it can be concluded that the nomenclature variantivity of the rural streets occurs only during informal language contacts. The variantivity increases with the respondents’ age. The interlocutors point to different reasons of discussed phenomenon, e. g. specificity of development, nomenclature traditions, local usage or impractical character of certain official names.
Downloads
References
Bijak, U. (2016). Polionimia, czyli „wojna nazw”. Polonica, XXXVI, 55–66.
Jedziniak, A. (2021). O wariantywności nazw górskich. W: W. Wilczek (red.), Bogactwo polszczyzny w świetle jej historii, t. 8 (s. 107–117). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Jelonek, T. (2018a). Językowo-kulturowy obraz wsi i jej mieszkańców utrwalony w mikrotoponimach. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.
Jelonek, T. (2018b). Słownik mikrotoponimów gminy Wręczyca Wielka. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.
Jelonek, T. (2024a). Językowo-kulturowy obraz wsi i jej mieszkańców utrwalony w wiejskich toponimach (na przykładzie gminy Wręczyca Wielka w powiecie kłobuckim). Stylistyka, XXXIII, 23–39.
Jelonek, T. (2024b). Nazwy części wsi w polszczyźnie mieszkańców gminy Wręczyca Wielka w powiecie kłobuckim. Tradycja i zmiana. W: E. Horyń, S. Koziara, E. Młynarczyk, M. Puda-Blokesz (red.), Dialog z Tradycją, t. X: Od tradycji do antytradycji (s. 203–218). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej.
Jelonek, T. (2025). O sytuacji językowo-kulturowej Truskolas i wsi okolicznych w gminie Wręczyca Wielka w XXI w. W: A. Kwaśnicka-Janowicz, M. Mycawka, R. Przybylska, M. Rak, K. Stachowski (red.), Gwara i kultura w słowie zapisane. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Józefowi Kąsiowi (s. 625–638). Kraków: Księgarnia Akademicka.
Kucała, M. (2008). Nazwy części wsi w Beskidzie Myślenickim. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis, 51, Studia Linguistica, 3, 183–188.
Kucharzyk, R. (2003). System fonetyczny i leksykalny wsi Rzepiennik Strzyżewski w ujęciu socjolingwistycznym, Kraków: Wydawnictwo Lexis.
Lubaś, W. (1978). Typ kontaktu językowego a wariantywność nazw własnych we współczesnej polszczyźnie. Prace Językoznawcze, 4: Onomastyka, 7–15.
Mrózek, R. (1991). Paralelizm a wariantywność składników systemu mikrotoponimicznego. W: S. Gajda (red.), Wariancja w języku. III Opolskie Spotkania Językoznawcze, Szczedrzyk, 10–11.10.1989 r. (s. 157–161). Opole: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich w Opolu.
Myszka, A. (2010). Wariantywność onimów a sytuacja komunikacyjna – na przykładzie podkarpackich mikrotoponimów. W: R. Łobodzińska (red.), Nazwy własne a społeczeństwo, t. II (s. 93–105). Łask–Wrocław: Oficyna Wydawnicza Leksem.
Myszka, A. (2013). Społeczne i kulturowe przyczyny powstawania paralelnych urbanonimów nieoficjalnych – na przykładzie nazw rzeszowskich (XVIII–XX w.). Słowo. Studia językoznawcze, 4, 103–115.
Oronowicz-Kida, E. (2014). Oficjalne nazwy wiejskich ulic w województwie podkarpackim. Studium językowo-kulturowe. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Ożóg, K. (2011). Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku. Wybrane zagadnienia. Rzeszów: Biblioteka Frazy.
Pawłowski, E. (1971). Nazwy miejscowości Sądecczyzny, cz. 1: Nazwy miast, wsi, przysiółków oraz dzielnic miejskich i wiejskich. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Pawłowski, E. (1972). Dwuznaczne nazwy miejscowe (na materiale nazw wsi i przysiółków Sądecczyzny). Onomastica, XVII, 5–26.
Pelcowa, H. (1999). Przeszłość w językowym obrazie świata współczesnej wsi. W: A. Pajdzińska, P. Krzyżanowski (red.), Przeszłość w językowym obrazie świata (s. 253–267). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Pospiszylowa, A. (1980). Nazwy części wsi, przysiółków i tzw. placów oraz formacje pochodne we wsi Istebnej. Onomastica, XXV, 73–88.
Swoboda, P. (2020). Zmiana w nazwie czy zmiana nazwy? W: B. Szady (red.), Metodologia tworzenia czasowo-przestrzennych baz danych dla rozwoju osadnictwa oraz podziałów terytorialnych (s. 563–572), https://www.researchgate.net/publication/341115066_Zmiana_w_nazwie_czy_zmiana_nazwy.
Zawodzińska-Bukowiec, K. (2014). Nazwy części wsi, przysiółków, osad i rumunków – nazwy terenowe czy miejscowe? (na podstawie toponimów ziemi dobrzyńskiej). W: A. Gałkowski, R. Gliwa (red.), Mikrotoponimia i mikrotoponimia. Problematyka wstępna (s. 279–288). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Słowo. Studia językoznawcze
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
