Tradycje romanistyczne w orzecznictwie sądowym w sprawach karnych

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza wykorzystania prawa rzymskiego w orzecznictwie sądowym w sprawach karnych. Choć wpływ prawa rzymskiego na prawo prywatne jest powszechnie uznawany, jego znaczenie dla współczesnego prawa karnego bywa marginalizowane. Autor, na podstawie analizy 24 wyroków Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, w których doszło do bezpośredniego odwołania do prawa rzymskiego, klasyfikuje te odwołania według pełnionej funkcji: dogmatycznej, interpretacyjnej, legitymizującej oraz mieszanej. Wskazuje, że choć w niektórych przypadkach prawo rzymskie wzbogaca argumentację sądową, to jego rola ogranicza się najczęściej do funkcji ilustracyjnej. Jednocześnie podkreśla, że rzymskie instytucje prawne mogą stanowić wartościowy punkt odniesienia również dla współczesnej wykładni prawa karnego. W konkluzji postuluje częstsze i bardziej świadome sięganie do dziedzictwa prawa rzymskiego jako elementu wspierającego racjonalność i kulturową głębię argumentacji prawniczej.