Kompot Gombrowicza do ryby Wokulskiego – o Formie i autoprezentacji jako jeszcze jednej wersji theatrum mundi

Abstrakt

Mimo że poza gatunkiem Lalkę Prusa i Ferdydurke Gombrowicza zdaje się dzielić niemal wszystko, wnikliwy czytelnik nie może oprzeć się wrażeniu istnienia miejsca wspólnego w postaci twórczego wykorzystania w obu utworach starej metafory: świata jako teatru. Komparatystyczna lektura wybranych scen, połączona z analizą zachowań głównych postaci, pozwala postawić tezę, iż zarówno Prus, jak i Gombrowicz antycypowali w swoich najsłynniejszych powieściach teorię autoprezentacji, genetycznie związaną ze starą metaforą Szekspira, jednak zdefiniowaną na pograniczu socjologii i psychologii dopiero w drugiej połowie XX w.