Zespoły szkół średnich w Galicji w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2025.2Słowa kluczowe:
szkoły średnie w Galicji, zespoły szkół, szkoły zespoloneAbstrakt
Celem artykułu jest sprowokowanie dyskusji, a może i badań, nad zespołami szkół, nazywanymi też szkołami zespolonymi, w różnych typach szkół w XIX i na początku XX w. W publikacji autor przedstawił zespoły szkół funkcjonujące w szkolnictwie średnim w Galicji w latach 1850–1914. Zwrócił uwagę na rolę tych rozwiązań organizacyjnych w procesie powstawania nowych gimnazjów i szkół realnych. Wykazał, że ułatwiały one rozwiązywanie problemów narodowościowych w szkolnictwie średnim. Wyeksponował także znaczenie zespołów szkół w okresach przejściowych, kiedy to szkoły realne przekształcały się w gimnazja. Podkreślił, że zespoły szkół funkcjonowały dzięki pracy 73 zarządców placówek, tj. dyrektorów i kierowników, ponad 400 nauczycieli oraz wielu przedstawicieli władz szkolnych i samorządowych, a także osób sprzyjających rozwojowi edukacji.
Downloads
Bibliografia
Dziennik ustaw i rozporządzeń krajowych da Królestwa Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księ-stwem Krakowskim, r. 1872, cz. XXXV, nr 66.
Galizisches Provinzial-handbuch für das Jahr 1868, Lwów 1868.
Goliński S., Historia gimnazjum przemyskiego [w:] Sprawozdanie Dyrekcji Gimnazjum w Przemy-ślu za rok szkolny 1894, Przemyśl 1894, s. 5 – 170.
Handbücher der Staathalterei-gebiete in Galizien für die Jahre 1851 – 1869.
Kramarz H., Stan ilościowy gimnazjów galicyjskich w latach 1867 – 1914, „Studia historyczne”, rok. XXIX , 1986, z 3 (114), s. 359 – 378.
Moklak J., Hałyczyna contra Galicja. Ukraińskie szkolnictwo średnie i wyższe w debatach Sejmu Krajowego galicyjskiego 1907 – 1914, Kraków 2013.
Możdżeń S., Ustrój szkoły średniej w Galicji i próby jego modernizacji w latach 1848 – 1884¸ Wrocław 1974.
Ochenduszko T., Egzaminy dojrzałości w galicyjskich szkołach realnych w latach 1872/73 – 1917/18,
„Prace Historyczno-archiwalne”, t. XXXIII, 2021, s. 113 – 134.
Ochenduszko T., Leksykon kadry kierowniczej gimnazjów galicyjskich w okresie autonomii, Rze-szów 2015.
Ochenduszko T., Rada Szkolna Krajowa we Lwowie [w:] Sprawozdanie Dyrekcji I Liceum Ogólno-kształcącego w Rzeszowie za rok szkolny 2013/14, Rzeszów 2014, s. 5 – 26.
Pelczar R., Niższe szkoły realne w Galicji w latach 1842 – 1873, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, Prace historyczne”, 149, z. 1(2022), s. 97 – 122. DOI: https://doi.org/10.4467/20844069PH.22.006.14619
Sprawozdanie c.k Rady Szkolnej Krajowej o stanie szkół średnich galicyjskich w latach szkolnych 1875 – 1883, cz. II, Lwów 1885.
Sprawozdanie c.k. Rady Szkolnej Krajowej o stanie szkół średnich galicyjskich w roku szkolnym 1911/12, Lwów 1913.
Sprawozdanie c.k Dyrekcji Gimnazjum Franciszka Józefa we Lwowie za rok szkolny 1876, Lwów 1876, rubryka: Ważniejsze rozporządzenia władz szkolnych.
Szematyzmy Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim za lata 1870 – 1914, rubryki: Gimnazja i Szkoły realne.
Ustawy i rozporządzenia obowiązujące w galicyjskich szkołach średnich, zestawił H. Kopia profe-sor c.k. II Gimnazjum we Lwowie, Lwów 1900.
Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych, oprac. J. Piwocki em. szef sekcji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, wyd. II, t. VI, Lwów 1913.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
