Muzeum pamięci – rzecz o wojnie i pokoju
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2025.4Słowa kluczowe:
muzeum-miejsce pamięci, muzeum martyrologiczne, edukacja muzealna, II wojna światowa, pamięć, pokój, wartości, odpowiedzialność, człowieczeństwoAbstrakt
Artykuł podejmuje refleksję nad edukacyjnym, aksjologicznym i egzystencjalnym wymiarem doświadczenia muzealnego w muzeach-miejscach pamięci, zwłaszcza w muzeach martyrologicznych, powstałych na terenach byłych obozów koncentracyjnych i zagłady. W oparciu o wyniki badań jakościowych z udziałem studentów autor analizuje emocjonalne i moralne reakcje zwiedzających wobec przestrzeni naznaczonej cierpieniem. Ukazuje, że spotkanie z autentycznym miejscem zbrodni prowadzi do refleksji nad naturą zła, utratą człowieczeństwa, odpowiedzialnością i sensem pokoju. W tekście podjęto próbę interpretacji wypowiedzi młodych ludzi w świetle filozofii dialogu, pedagogiki pamięci oraz chrześcijańskiej koncepcji pokoju. Artykuł wskazuje, że edukacja muzealna w miejscach pamięci ma potencjał formacyjny: uczy współodczuwania, wdzięczności i odpowiedzialności za świat, w którym przeszłość pozostaje moralnym zobowiązaniem wobec przyszłości.
Downloads
Bibliografia
Adorno Th.W., Erziehung nach Auschwitz (1966) [w:] Th.W. Adorno, Erziehung zur Mündigkeit, Vorträge und Gespräche mit Hellmuth Becker 1959–1969, red. G. Kadelbach, Frankfurt am Main 1970.
Arendt H., Eichmann w Jerozolimie. Rzecz o banalności zła, Kraków 1998.
Assmann J., Erinnern, um dazuzugehören. Kulturelles Gedächtnis, Zugehörigkeitsstruktur und normative Vergangenheit [w:] Generation und Gedächtnis, red. K. Platt, M. Dabag, Opladen 1995. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-322-95972-0_3
Assmann J., Kultura pamięci, Warszawa 2018.
Buber M., Ja i Ty, Warszawa 1992.
Frankl V.E., Człowiek w poszukiwaniu sensu, Warszawa 2011.
Freire P., Pedagogia do oprimido, Rio de Janeiro 1987.
Fromm E., Anatomia ludzkiej destrukcyjności, Poznań 2021.
Galtung J., Peace by Peaceful Means: Peace and Conflict, Development and Civilization, London 1996. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446221631
Jan Paweł II, Orędzie na Światowy Dzień Pokoju 1983. Dialog na rzecz pokoju – obowiązkiem każdego człowieka, Watykan 1982.
Jan Paweł II, Orędzie na XVII Światowy Dzień Pokoju. Pokój rodzi się w sercach, Watykan 1 I 1984.
Jan Paweł II, Orędzie na XV Światowy Dzień Pokoju. Pokój – dar Boży powierzony ludziom, Watykan, 1 stycznia 1982 [w:] Nauczanie papieskie, t. V/2, Poznań 1984.
Jaspers K., Die Schuldfrage, Berlin–Boston 1946.
Ricoeur P., Pamięć, historia, zapomnienie, Kraków 2006.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
