Zaburzenia relacji społecznych osób z zespołem Aspergera jako konsekwencja deficytów lingwistycznych w oparciu o analizę zachowań językowych
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2022.10.5Słowa kluczowe:
zespół Aspergera, relacje społeczne, sprawności językowe, sprawności komunikacyjne, sprawności interakcyjneAbstrakt
Zespół Aspergera (ZA) po raz pierwszy opisany został przez Hansa Aspergera w 1944 roku i początkowo był określany terminem psychopatii autystycznej. W przypadku jednostek z ZA dostrzega się cały wachlarz zakłóceń interakcji społecznych, które objawiają się głównie trudnościami w płaszczyźnie pragmatycznej oraz semantycznej. Zachowania językowe i komunikacyjne jednostek z ZA przyjmują specyficzną postać. Celem artykułu jest zaprezentowanie analizy zachowań językowych tej grupy osób w oparciu o badania własne oraz najnowszą literaturę. Omówione zostały przypadki dwóch chłopców obarczonych wspomnianym zaburzeniem. Deficyty w zakresie wybranych sprawności językowych, komunikacyjnych i interakcyjnych, występujące w różnym stopniu i zakresie u badanych z zespołem Aspergera dowodzą występowania deficytów lingwistycznych u tej grupy osób. Wskazanie zasad językowego funkcjonowania jednostek z ZA pomoże je zrozumieć oraz ułatwi pracę logopedom.
Downloads
Bibliografia
Atwood T., Zespół Aspergera. Kompletny przewodnik, Harmonia, Gdańsk 2013.
Autyzm i zespół Aspergera, red. U. Frith, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
Borkowska A., Zrozumieć świat ucznia z zespołem Aspergera, Harmonia, Gdańsk 2014.
Boucher J., Language development in autism, „International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology” 2003, 67(Suppl 1).
Bryńska A., Deficyty komunikacyjne w zespole Aspergera, „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” 2011, nr 11(1).
Dougberty D.Darin i in., Neuroobrazowanie funkcjonalne [w:] Neurologia w praktyce klinicznej. Zasady diagnostyki i postępowania, red. A. Prusiński, t. 1, Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2006.
Goodman R., Scott S., Psychiatria dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2000.
Grabias S., Język w zachowaniach społecznych, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1997.
Grabias S., Postępowanie logopedyczne. Standardy terapii [w:] Logopedia standardy postępowania logopedycznego, red. S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015.
ICD-10, Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Kraków 1994.
Jęczeń U., Obraz zaburzeń językowych u chłopca z zespołem Aspargera i schizofrenią, „Logopedia” 2007, t. 36.
Komender J. i in., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
Korendo M., Językowa interpretacja świata w wypowiedziach osób z zespołem Aspergera, Omega Stage Systems, Kraków 2013.
Korendo M., Obraz świata w wypowiedziach dzieci z zespołem Aspergera, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” 2008, nr 8.
Krzyżyk D., Co o zespole Aspergera powinni wiedzieć nauczyciele poloniści [w:] Z teorii i praktyki dydaktycznej języka polskiego, red. H. Synowiec, t. 22, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013.
Maciarz A., Biadasiewicz M., Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010.
Panasiuk J., Kaczyńska-Hałdyj M., Postępowanie logopedyczne w przypadku osób dorosłych z zespołem Aspergera [w:] Logopedia standardy postępowania logopedycznego, red. S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2015.
Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnoza. Klasyfikacja. Etiologia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2000.
Preissmann Ch., Zespół Aspergera. Jak z nim żyć. Jak pomagać. Jak prowadzić terapię, Gdańskie Wydaw. Psychologiczne, Gdańsk 2013.
Przybyla O., Wons J., Zaburzenia językowe i komunikacyjne dziecka z zespołem Aspergera. Studium przypadku, „Logopedia Silesiana” 2018, t. 7.
Robinson J.E., Patrz mi w oczy. Moje życie z zespołem Aspergera, Wydawnictwo Linia, Poznań 2014.
Rynkiewicz A., Zespół Aspergera. Inny mózg, inny umysł, Harmonia, Gdańsk 2009.
Sklar L.M. Evelyn i in., Neuroobrazowanie strukturalne [w:] Neurologia w praktyce klinicznej. Zasady diagnostyki i postępowania, red. A. Prusiński, t. 1, Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2006.
Wojciechowska A., Charakterystyka języka i komunikacji osób z autyzmem i zespołem Aspergera [w:] O utrudnieniach w porozumiewaniu się. Perspektywa języka i komunikacji, red. M. Obrębska, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, Poznań 2011.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.