Polityczne wymiary etniczności czy etniczność polityczna? Uwagi pojęciowe i konsekwencje teoretyczne
DOI:
https://doi.org/10.15584/polispol.2026.1.9Słowa kluczowe:
etniczność, etniczność polityczna, dystans międzyetniczny, instytucjonalizacja, aktorzy polityczni grup etnicznych, mobilizacja politycznaAbstrakt
Artykuł podkreśla, że proces upolitycznienia etniczności ma charakter wewnętrznie sprzeczny, co stanowi cechę wspólną także dla innych zjawisk etnicznych, a w szczególności etnopolitycznych. Etniczność i religia stanowią podstawowe parametry, za pomocą których konstruowana jest dychotomia „my-oni”, przy czym koncepcja etniczności koncentruje się przede wszystkim na dynamice relacji międzygrupowych. Autor artykułu rozwija również tezę, zgodnie z którą tożsamość narodowa ma charakter społecznie skonstruowany i kontyngentny, a znaczenie czynnika narodowego w procesach etnopolitycznych jest często epizodyczne i incydentalne, a nie strukturalnie determinowane. Uznając, że badania nad zagadnieniami etnopolitycznymi były tradycyjnie zakorzenione w historycznych doświadczeniach poszczególnych społeczeństw, artykuł uwypukla epistemologiczną subiektywność wpisaną w podejścia konstruktywistyczne. Opozycja między „ja” a „innym”, często wykorzystywana jako narzędzie analityczne w badaniach nad procesami etnopolitycznymi, wyraża zarazem różnicowanie, jak i potencjalne jednoczenie jednostek na podstawie wspólnoty etnokulturowej. W konkluzjach autor stwierdza, że proces upolitycznienia etniczności może zachodzić wyłącznie w kontekście społeczeństw wieloetnicznych – środowisk charakteryzujących się interakcjami międzyetnicznymi oraz pojawianiem się nawet minimalnych przejawów nierówności lub dyskryminacji. Natomiast w państwach monoetnicznych lub w społecznościach jednorodnych etnicznie bądź izolowanych, proces ten jest mało prawdopodobny lub całkowicie nieobecny.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Polityka i Społeczeństwo

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.