Etyka publikacyjna
ETYKA PUBLIKACJI
Rzetelność w nauce stanowi jeden z jej jakościowych fundamentów. Czytelnicy powinni mieć pewność, iż autorzy publikacji w sposób przejrzysty, rzetelny i uczciwy prezentują rezultaty swojej pracy, niezależnie od tego, czy są jej bezpośrednimi autorami, czy też korzystali z pomocy wyspecjalizowanego podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej).
Dowodem etycznej postawy pracownika naukowego oraz najwyższych standardów redakcyjnych powinna być jawność informacji o podmiotach przyczyniających się do powstania publikacji (wkład merytoryczny, rzeczowy, finansowy etc.).
W celu zapewnienia etyki publikacji naukowych, Rada Naukowa czasopisma Dydaktyka informatyki na podstawie zaleceń MNiSW podejmuje działania zmierzające do wyeliminowania zjawisk ghostwriting (1)
i guest authorship (2).
Stąd:
- Autorzy zobowiązani są do złożenia pisemnego oświadczenia o przestrzeganiu zasad etyki publikacji naukowych, w którym:
- Wskazano wszystkich współautorów z podaniem ich afiliacji oraz kontrybucji, tj. informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji,
- Określono wkład poszczególnych autorów w powstanie publikacji,
- Redakcja czasopisma Dydaktyka informatyki będzie dokumentowaławszelkie przejawy nierzetelności naukowej, zwłaszcza łamanie i naruszanie zasad etyki obowiązujących w nauce oraz:
- Ujawni na oficjalnej stronie czasopisma wszelkie przejawy łamania zasad etyki publikacji naukowych,
- Powiadomi odpowiednie: podmioty, instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.
1) Ghostwriting” – ktoś wniósł istotny wkład w powstanie publikacji, bez ujawnienia swojego udziału jako jeden z autorów lub bez wymienienia jego roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji.
2) Guest authorship (honorary authorship) – gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a pomimo to jest autorem/współautorem publikacji.
Oświadczenie o Przestrzeganiu etyki w pracach naukowych jest do pobrania poniżej:
PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZGŁOSZENIA PODEJRZENIA NARUSZENIA PRAW AUTORSKICH
Redakcja czasopisma dokłada wszelkich starań, aby publikowane artykuły były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa autorskiego oraz zasadami etyki publikacyjnej.
W przypadku otrzymania zgłoszenia dotyczącego podejrzenia naruszenia praw autorskich redakcja niezwłocznie rozpoczyna postępowanie wyjaśniające. W jego toku analizowane są: treść zgłoszenia, dokumentacja przekazana przez zgłaszającego oraz stanowisko autora lub autorów publikacji.
Jeżeli zachodzi taka potrzeba, redakcja może zwrócić się do autorów o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów potwierdzających prawo do wykorzystania materiałów objętych publikacją.
Do czasu zakończenia postępowania redakcja może wstrzymać proces wydawniczy lub ograniczyć dostęp do publikacji, jeżeli jest to uzasadnione charakterem zgłoszenia.
W przypadku potwierdzenia naruszenia praw autorskich redakcja podejmuje odpowiednie działania, w szczególności:
- odrzuca zgłoszony artykuł lub wycofuje opublikowaną publikację,
- publikuje sprostowanie, erratę lub informację o wycofaniu artykułu, jeżeli jest to uzasadnione,
- informuje autora lub autorów o przyczynach podjętej decyzji,
- w razie potrzeby powiadamia właściwe instytucje, w tym jednostki naukowe autorów.
Postępowanie prowadzone jest z zachowaniem zasad bezstronności, poufności oraz zgodnie z dobrymi praktykami publikacyjnymi i wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE).
ZASADY DOTYCZĄCE WYKORZYSTANIA NARZĘDZI SZTUCZNEJ INTELIGENCJI (AI)
Czasopismo dopuszcza korzystanie z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI) wyłącznie jako wsparcia procesu przygotowania manuskryptu, np. w zakresie korekty językowej, redakcji tekstu, tłumaczeń, porządkowania materiału lub pomocy technicznej.
Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułu, jego poprawność merytoryczną, rzetelność naukową oraz zgodność z zasadami etyki publikacyjnej, niezależnie od wykorzystania narzędzi AI.
Jeżeli wykorzystanie AI miało istotny wpływ na przygotowanie manuskryptu (np. generowanie tekstu, opracowanie tabel, ilustracji lub analiz), autor jest zobowiązany ujawnić ten fakt w odpowiednim oświadczeniu dołączonym do zgłoszenia artykułu, określając zakres wykorzystania narzędzia.
Autorzy są zobowiązani do zweryfikowania wszystkich treści wygenerowanych z wykorzystaniem AI, w szczególności pod względem poprawności merytorycznej, kompletności, oryginalności oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa autorskiego.
Redakcja zastrzega sobie prawo do weryfikacji sposobu wykorzystania narzędzi AI oraz do podjęcia odpowiednich działań w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej lub obowiązujących przepisów prawa.
