Z zagadnień prawno-organizacyjnych opieki zdrowotnej nad uczniami w szkołach podstawowych w Polsce w latach 1945–1961 (w świetle Dzienników Urzędowych Ministerstwa Oświaty)
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2021.9.2Słowa kluczowe:
warunki sanitarne, promocja zdrowia, szkolnictwo podstawowe, Polska Ludowa, opieka higieniczno-lekarska nad uczniami szkół podstawowychAbstrakt
Artykuł przedstawia problematykę opieki zdrowotnej uczniów szkół podstawowych w kontekście zagadnień prawnych i organizacyjnych na podstawie Dzienników Urzędowych Ministerstwa Oświaty w latach 1945–1961. Na podstawie zarządzeń, instrukcji, okólników i komunikatów tego ministerstwa przedstawiony został model organizacyjny opieki higieniczno-lekarskiej, jaki ukształtował się na początku lat 50., doprowadzając po powstania szkolnej służby zdrowia. W 1952 r. została ona przejęta przez Ministerstwo Zdrowia. Ponadto pośredni wpływ na kwestię zdrowotności uczniów miało wiele innych czynników, takich jak: stan sanitarny szkół, wdrażanie zasad higieny u uczniów, promocja zdrowia i zmiana świadomości rodziców w sprawach związanych z higieną i zdrowiem. Wszystkie te problemy dostrzegało Ministerstwo Oświaty, odnosząc się do nich w swoich dziennikach urzędowych. Jednocześnie nie zabrakło w nich wymiaru propagandowego charakterystycznego dla polityczno-społecznej rzeczywistości Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Przykładem tego była między innymi organizacja na terenie szkół ogólnopolskich wiosennych akcji sanitarno-porządkowych.
Downloads
Bibliografia
Błażej J., Z kart historii szkolnictwa podstawowego w Ryglicach, Ryglice 2005, kps.
Cianciara D., Muszyńska J., Marcin Kacprzak (1888–1968) – non omnis moriar, „Przegląd Epidemiologiczny” 2012, t. 66, nr 2, s. 373–380.
Florek-Łuszczki M., Higienizacja polskiej wsi jako ruch socjomedyczny, Lublin 2015.
Grata P., Czas przełomu. Polska polityka społeczna w latach 1944–1955, Rzeszów 2018.
Kosiński K., O nową mentalność. Życie codzienne w szkołach 1945–1956, Warszawa 2000.
Kwiatkowski S. i in. (red.), Zjazd Oświatowy 2–5 maja 1957 r., Warszawa, Warszawa 1958.
Lutrzykowski A., Podstawy prawne opieki zdrowotnej w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2001, t. 3, s. 255–267.
Mauersberg S., Rozwój oświaty w okresie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (lipiec 1945 – styczeń 1947) [w:] Historia wychowania. Wiek XX, red. J. Miąso, Warszawa 1980, s. 305–332.
Niziołek B.D., Edukacja zdrowotna w szkołach powszechnych powiatu tarnowskiego w latach 1918–1975, Lublin 2013.
Szczepańska B., Higiena szkolna w szkolnictwie ogólnokształcącym w Drugiej Rzeczypospolitej, Łódź 2014.
Szpak E., „Chory człowiek jest wtedy, jak coś go boli”. Społeczno-kulturowa historia zdrowia i choroby na wsi w Polsce Ludowej, Warszawa 2018.
Wiśniewska-Śliwińska H., Marcinkowski J.T., Aktualne funkcjonowanie medycyny szkolnej w opiniach lekarzy, dyrektorów placówek oświatowo-wychowawczych oraz własnych, „Hygeia Public Health” 2010, t. 45, nr 1, s. 25–29.
Witek D., Szkolnictwo podstawowe Lubelszczyzny w latach 1944–1961, Radzyń Podlaski 2005.
Woynarowska B., Wprowadzenie [w:] Zdrowie i szkoła, red. B. Woynarowska, Warszawa 2000, s. 15–35.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 KULTURA – PRZEMIANY – EDUKACJA
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
