Marnotrawstwo żywności w gospodarstwach domowych na terenie Rzeszowa - badania ankietowe
DOI:
https://doi.org/10.15584/pjsd.2025.29.2.6Słowa kluczowe:
żywność, gospodarstwa domowe, marnotrawstwo żywnościAbstrakt
Marnotrawstwo żywności jest zjawiskiem niekorzystnym w aspekcie ekonomicznym, społecznym oraz środowiskowym. Problem ten odnosi się nie tylko do procesu produkcji i całego łańcucha dostaw, ale także do gospodarstw domowych, które w krajach Unii Europejskiej są głównym źródłem marnowania żywności. Duża część marnotrawstwa ma miejsce już w chwili zaopatrywania się w produkty żywnościowe. Zakup zbyt dużej ilości żywności może generować straty związane z upływem terminu przydatności do spożycia. Drugim istotnym problemem związanym z marnowaniem żywności jest przygotowanie zbyt dużych porcji posiłków, które nie mogą zostać w całości skonsumowane. Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród mieszkańców Rzeszowa wskazują, że głównymi powodami marnowania żywności były: zbyt duża ilość zakupionej żywności, za duże porcje przygotowywanych posiłków oraz niska jakość nabytych produktów spożywczych. W gospodarstwach domowych objętych ankietą, najczęściej wyrzucano: pieczywo, nabiał, owoce i warzywa oraz mięso i wędliny. Zdaniem zdecydowanej większości respondentów marnowanie żywności jest problemem w naszym kraju.
Downloads
Bibliografia
Banki Żywności. 2025. Ile żywności marnują europejscy obywatele? [dok. elektr.: https://bankizywnosci.pl/ile-zywnosci-marnuja-europejscy-obywatele/, data wejścia 27. 11. 2025].
Bednarczuk A., Śleszyński J. 2019. Marnotrawstwo żywności - problem pomiaru i dostępności danych. Optimum. Economic Studies. 3. 19-32. DOI: https://doi.org/10.15290/oes.2019.03.97.02
Bilska B., Wrzosek M., Krajewski K., Kołożyn-Krajewska D., Wroniak M. 2015. Zrównoważony rozwój sektora żywnościowego a ograniczenie strat i marnotrawstwa żywności. Journal of Agrobusiness and Rural Development. 2 (36). 171-179. DOI: https://doi.org/10.17306/JARD.2015.18
Dąbrowska A. 2016. Postawy polskich konsumentów - od konsumpcjonizmu do zrównoważonej konsumpcji. Handel Wewnętrzny. 2 (355). 88-100.
Dąbrowska A., Janoś-Kresło M. 2013. Marnowanie żywności jako problem społeczny. Handel Wewnętrzny. 4 (345). 14-26.
GIOŚ. 2024. Święta? Skorzystaj z jadłodzielni! [dok. elektr.: https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1vpCSdHuflmBIw4WWV3VFCQ4L2sU&hl=en_US&ll=52.312036133499134%2C18.84976390000004&z=7, data wejścia 17. 12. 2025].
Hanssen O.J., Syversen F., Sto E. 2016. Edible food waste from Norwegian households - detailed food waste composition analysis among households in two different regions in Norway. Resources, Conservation & Recycling. 109. 146-154. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2016.03.010. DOI: https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2016.03.010
Kiełczewski D. 2008. Konsumpcja a perspektywy zrównoważonego rozwoju. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. 61-65.
Konecka-Matyjek E., Jarosz M., Kołomyjski K. 2012. Niedożywienie a marnowanie żywności. Postępy Nauk Medycznych. 12. 958-964.
Krajowy program zapobiegania powstawaniu odpadów. 2014. Warszawa. 73-74. [dok. elektr.: https://dorzeczy.pl/kraj/117998/tokarczuk-za-50-lat-bedziemy-wstydzili-sie-ze-jedlismy-mieso.html, data wejścia: 14. 11. 2025].
Krupa J., Mantaj A., Stokłosa Ł. 2020. Marnotrawstwo żywności w gospodarstwach domowych. [w:] Zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy determinantą ochrony dóbr przyrodniczych i kulturowych oraz rozwoju turystyki. Red. Nauk. J. Krupa i K. Szpara. Wyd. PRz. Dynów. 189-206.
Kwasek M., Kowalczyk S. 2023. Straty i marnotrawstwo żywności w aspekcie bezpieczeństwa żywnościowego. Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie. 2. 23-42. DOI: 10.33119/KNOP.2023.68.2.2. DOI: https://doi.org/10.33119/KNoP.2023.68.2.2
Lemanowicz M., Jasiulewicz A. 2023. Marnotrawstwo żywności w gospodarstwach domowych w Polsce a zrównoważona konsumpcja. Marketing i Rynek. t. XXX (6). 25- 34. DOI 10.33226/1231-7853.2023.6.3. DOI: https://doi.org/10.33226/1231-7853.2023.6.3
Łaba S., Szczepański K., Łaba R. 2020a. Definicje i wytyczne w obszarze strat i marnotrawstwa żywności jako podstawa prowadzenia badań. [w:] Straty i marnotrawstwo żywności w Polsce. Skala i przyczyny problemu. Red. Nauk. S. Łaba. Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy. Warszawa. 9-22. DOI: https://doi.org/10.15199/65.2020.11.2
Łaba S., Bilska B., Tomaszewska M., Łaba R., Szczepański K., Tul-Krzyszczuk A., Kosicka-Gębska M., Kołożyn-Krajewska D. 2020b. Próba oszacowania strat i marnotrawstwa żywności w Polsce. Przemysł Spożywczy. 74. 10-18. https://doi.org/10.15199/65.2020.11.2. DOI: https://doi.org/10.15199/65.2020.11.2
Mitka M. 2022. Marnowanie żywności w gospodarstwach domowych w Polsce. Problems of Economics and Law. 4 (1). 1-14. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3050. DOI: https://doi.org/10.15199/65.2021.11.1
Niedek M., Łaba S., Kamińska-Dwórznicka A., Krajewski K., Szczepański K. 2019. Definiowanie strat i marnotrawstwa żywości. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość. 26. 5-16. http://dx.doi.org/10.15193/zntj/2019/121/309. DOI: https://doi.org/10.15193/zntj/2019/121/309
Parfitt J., Barthel M., Macnaughton S. 2010. Food waste within food supply chains: quantification and potential for change to 2050. Philosophical Transactions of the Royal Society B. Biological Sciences. vol. 365. 3065-3081. DOI: https://doi.org/10.1098/rstb.2010.0126
Sienicka M., Kozłowska J. 2022. Sharing economy oraz foodsharing w nowoczesnych rozwiązaniach technologicznych. Akademia Zarządzania. 6 (1). 163-181. DOI: 10.24427/az-2022-0010.
Tarczyńska A. 2021. Skala marnowania żywności wśród studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość. 28. 121-131. DOI: 10.15193/zntj/2021/127/382. DOI: https://doi.org/10.15193/zntj/2021/127/382
Wasilik K. 2014. Trendy w zachowaniach współczesnych konsumentów - konsumpcjonizm a konsumpcja zrównoważona. Konsumpcja i Rozwój. 1 (6). 66-74.
Ziętara H. 2020. Foodsharing - bariery i perspektywy tworzenia sieci społecznych w polskich miastach. Gospodarka Materiałowa i Logistyka. t. LXXII (5). 42-48. DOI 10.33226/1231-2037.2020.5.6. DOI: https://doi.org/10.33226/1231-2037.2020.5.6
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Polish Journal for Sustainable Development
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
