O perswazji w staropolskich poradnikach przeciwdżumowych

Autor

  • Marzena Walińska University of Silesia in Katowice

DOI:

https://doi.org/10.15584/tik.2021.11

Słowa kluczowe:

epidemia, dżuma, poradniki przeciwdżumowe, retoryka, literatura XVI i XVII w.

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza poradników przeciwdżumowych z XVI i XVII wieku jako tekstów perswazyjnych. Materiał egzemplifikacyjny stanowią m. in. dzieła  Piotra Umiastowskiego, Sebastiana Petrycego z Pilzna, Marcina z Klecka Pawła i Pawła Lubieckiego, zróżnicowane pod względem budowy, stylu i objętości. Analiza tekstów głównych oraz elementów ramy literacko-wydawniczej pokazuje, w jaki sposób autorzy określali audytorium oraz dostosowywali do niego tekst na poziomie inventio (argumentacja oparta na ethos, argumenty z autorytetu oraz z przykładu) i dispositio. Metody i środki zalecane w poradnikach przeciwdżumowych nie mogły być – z perspektywy dzisiejszej wiedzy medycznej – skuteczne w zwalczaniu epidemii, jednak teksty te niewątpliwie pozwalały oswoić zjawisko oraz dawać wsparcie duchowe chorym i zagrożonym.

Downloads

Opublikowane

2021-12-14

Jak cytować

Walińska, M. (2021). O perswazji w staropolskich poradnikach przeciwdżumowych. Tematy I Konteksty, 16(11), 183–203. https://doi.org/10.15584/tik.2021.11