Zasady etyczne

 

Zasady etyczne obowiązujące przy publikacji prac naukowych

 

W trosce o przestrzeganie dobrych praktyk w badaniach naukowych zespół redakcyjny „Tematów i Kontekstów” przyjął następujące zasady etyczne obowiązujące przy publikacji prac badawczych w czasopiśmie. Zasady te zostały opracowane zgodnie z wytycznymi organizacji COPE (Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Edition, Committee on Publication Ethics: http://publicationethics.org/,) oraz zgodnie z treścią Kodeksu Etyki Pracownika Naukowego (http://info.ath.bielsko.pl/files/informator/Kodeks_etyki_pracownika_naukowego.pdf).

 

Przedstawione poniżej standardy dotyczą zasad etycznych obowiązujących Autorów, Redaktorów, Recenzentów i Radę Naukową na każdym etapie publikacji tekstów w naszym czasopiśmie.

 

 

I. Autorstwo i współautorstwo

  1. W czasopiśmie „Tematy i Konteksty” publikowane są tylko artykuły oryginalne, które nie zostały wcześniej ogłoszone w innym czasopiśmie lub monografii naukowej.

  2. Autorzy powinni prezentować wyniki swoich badań w sposób rzetelny, przejrzysty oraz dokładny, z opisem zastosowanych procedur badawczych, tak by możliwa była ich weryfikacja przez innych badaczy.

  3. Autorzy powinni poprawnie i rzetelnie cytować wyniki prac innych badaczy, które umożliwiły opracowanie nadesłanego tekstu.

  4. Autorom nie wolno nadsyłać prac zawierających fałszywe dane lub zniekształcać formy wypowiedzi innych autorów.

  5. W przypadku publikacji wieloautorskich kolejność podawania nazwisk powinna zostać zaakceptowana przez wszystkich współautorów pracy zgłoszonej do publikacji.

  6. Autor jest zobowiązany do złożenia deklaracji o wkładzie własnym (procentowym) oraz rodzaju i zakresie (procentowym) udziału sztucznej inteligencji (np. AI Smodin) w powstaniu tekstu.

 

II. Skargi i zażalenia

  1. W przypadku wpłynięcia do redakcji czasopisma skargi Autora w odniesieniu do sporządzonej recenzji zespół redakcyjny rozpatruje zasadność skargi.

  2. W przypadku uzasadnionej skargi redakcja kieruje skargę do recenzenta odpowiedzialnego za recenzję z prośbą o pisemne ustosunkowanie się do skargi autora.

  3. W przypadku decyzji redakcji o nieuzasadnionym charakterze skargi redakcja odrzuca skargę i powiadamia o tym autora.

 

III. Konflikt interesów

  1. Recenzenci podpisują oświadczenie o braku konfliktu interesów w odniesieniu do autorów recenzowanych publikacji.

  2. Autorzy i współautorzy zobowiązani są do zgłoszenia każdego konfliktu interesów związanego z procedowaniem ich artykułu.

  3. Konflikt interesów następuje w przypadku przenikania się interesów własnych i służbowych, prywatnych i zawodowych, prowadzącego do zysku w postaci stronniczości w procesie procedowania artykułu.

 

IV. Dostęp do danych naukowych

  1. Z uwagi na charakter publikacji w dyscyplinie literaturoznawstwo redakcja nie zwraca się do autorów o udostępnienie danych naukowych (statystyki, notatek, tekstowych baz danych itp.).

 

V. Ogólne zasady etyczne

  1. Podawanie twierdzeń nieprawdziwych, fałszowanie wyników badań, manipulowanie danymi są uznawane za przejawy nierzetelności naukowej i działania nieetyczne.

  2. Zjawisko ghostwriting (zachodzi ono wówczas, gdy ktoś wniósł istotny wkład w powstanie publikacji bez ujawnienia swojego udziału jako jednego z autorów lub bez wymienienia roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji) i guest authorship (zachodzi wówczas, gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a pomimo to jest podawany jako autor lub współautor publikacji) są uznawane za przejawy nierzetelności naukowej i działania nieetyczne. Każdy autor musi wyrazić odrębną zgodę na ogłoszenie artykułu w czasopiśmie „Tematy i Konteksty”.

  3. Zjawisko plagiatu naukowego jest uznawane za przejaw nierzetelności naukowej i działanie nieetyczne.

  4. Zespół redakcyjny monitoruje przestrzeganie standardów i zasad etycznych w procesie publikacji tekstów naukowych i przeciwdziała praktykom niezgodnym z przyjętymi normami.

  5. Zespół redakcyjny „Tematów i Kontekstów” decyduje o przyjęciu lub odrzuceniu artykułów zgłoszonych do czasopisma. Priorytetami decydującymi o przyjęciu do publikacji są: naukowy charakter artykułu, oryginalność ujęcia problemu i znaczenie naukowe artykułu, zgodność z profilem tematycznym pisma i tematyką bieżącego numeru, wskazania sformułowane przez Recenzentów na etapie recenzji naukowej, zgodność z wymaganiami etycznymi. Kwestie takie jak płeć, rasa, wyznanie, obywatelstwo, przekonania polityczne Autorów w żaden sposób nie mogą wpływać na ocenę artykułów. Sekretarz redakcji ma obowiązek poinformować Autora o wyniku oceny zgłaszanego tekstu.

  6. Redakcja wymaga złożenia oświadczenia o własnym wkładzie w powstawaniu nadesłanego tekstu.

  7. Redakcja wymaga złożenia informacji o źródłach finansowania publikacji (financial disclosure) oraz wsparciu instytucjonalnemu publikowanych badań.

  8. Wykryte przypadki nierzetelności naukowej i działań nieetycznych będą demaskowane przez redakcję, włącznie z powiadomieniem instytucji zatrudniających autorów, którzy dopuścili się nierzetelności.

  9. W przypadku podejrzenia o nierzetelność, a także w przypadku skierowanych do redakcji „Tematów i Kontekstów” uzasadnionych skarg dotyczących naruszenia wyżej wymienionych zasad etyki publikacji naukowych, zespół redakcyjny pisemnie informuje autora (autorów) o zarzutach i prosi o ustosunkowanie się do nich. W przypadku potwierdzenia nierzetelności naukowej (lub w razie braku odpowiedzi autora lub autorów pracy), zespół redakcyjny odstępuje od publikacji zgłoszonej pracy, a o sprawie informuje instytucję zatrudniającą autora (autorów). W przypadku gdy nierzetelność została jednoznacznie potwierdzona już po opublikowaniu pracy, opublikowany artykuł zostaje opatrzony stosownym komentarzem (w wersji elektronicznej dostępnej na stronie czasopisma), zaś o sprawie poinformowana zostaje instytucja zatrudniająca autora (autorów).

  10. Członkowie zespołu redakcyjnego do momentu publikacji mają obowiązek zachowania anonimowości, tzn. nieujawniania osobom nieupoważnionym informacji na temat zgłaszanych prac i danych osoby nadsyłającej (poza koniecznymi informacjami przekazywanymi samym Autorom, Recenzentom, Członkom Rady Naukowej, Wydawcy oraz Redaktorom językowym i technicznym).

  11. Niepublikowane oryginalne artykuły nadesłane do redakcji nie mogą być wykorzystywane przez członków zespołu redakcyjnego lub inną osobę związaną z procesem wydawniczym bez wyraźnej zgody Autora (zasada przeciwdziałania konfliktom interesów Autorów).

  12. Redakcja odpowiada za dobór Recenzentów, kierując się ich zainteresowaniami badawczymi i dorobkiem naukowym w dyscyplinach, których dany tekst dotyczy. Powołując Recenzenta, Redakcja przestrzega również zasady przeciwdziałania konfliktom interesów.

 

VI. Prawo autorskie

  1. Z chwilą odbioru utworu Autor przeniesie nieodpłatnie na Wydawcę niewyłączne autorskie prawa majątkowe do nieogra­niczonego w czasie korzystania i rozporządzania utworem w kraju i za granicą w całości lub w dowolnej części zarówno w produktach elektronicznych Wydawnictwa, w tym w ramach elektronicznych baz (zbiorów) danych oraz w ramach produktów, w tym baz, dostępnych poprzez sieci multimedialne, np. typu Intranet i Internet, jak również w innych produktach, w tym wydawnictwach Wydawcy (w szczególności w ramach wydań książ­kowych), przez czas nieograniczony, jako produktami odrębnymi lub wspólnie z innymi produktami (w tym wy­dawnictwami oraz w ramach produktów zbiorowych, w tym baz danych) na polach eksploatacji określonych w art. 50 Prawa autorskiego tj.:

  1. w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;

  2. w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;

  3. w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt b) – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

  4. Wydawcy przysługuje również prawo wykorzystania utworu i jego fragmentów w celach informacyjnych, promocyjnych i marketingowych.

  1. Jeśli praca pomyślnie przejdzie proces recenzyjny, zostanie zaakceptowana i opublikowana, Autor zachowuje prawo do tego materiału jednocześnie udzielając prawa do korzystania z tego materiału osobom trzecim, zgodnie z licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en).

  2. Wydawcą czasopisma jest Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, ul. prof. S. Pigonia 6, 35-959 Rzeszów.

  3. Autorki i Autorzy nie publikują przedruków na łamach „Tematów i Kontekstów”.

 

VII. Zasady publikowania komentarzy/erraty do opublikowanych tekstów

  1. Sprostowania redakcji czasopisma odnoszące się do przeoczeń i niedopatrzeń drukowane są w kolejnym numerze w postaci dołączonej erraty.

  2. Redakcja dopuszcza dyskusję na temat publikowanych artykułów w postaci artykułów polemicznych drukowanych w kolejnych numerach względem artykułu, który wywołał reakcje polemiczną.