Regionalizm i ponowoczesność – w stronę wychowania antropologicznego i edukacji kulturotwórczej
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2015.3.3Słowa kluczowe:
edukacja, wychowanie, destrukcja, antropologia, świadomość, kultura, etnologia, środowisko, społeczeństwo, aksjologia, ponowoczesność, postmodernizm, globalizmAbstrakt
Tekst jest próbą wielostronnej analizy uwarunkowań i głównych czynników kształtujących stan współczesnej edukacji. Podstawowym nurtem narracji jest społeczno-aksjologiczny i kulturotwórczy i antropologiczny wymiar współczesnego wychowania, jego zagrożeń i szans w dobie ponowoczesnej. Wiele miejsca poświęcono tej problematyce w perspektywie przemian pokoleniowej świadomości, destrukcji postaw i systemów wartości, dezorganizacji systemów wychowania dla ludzkiej wspólnoty. Ukazano dylematy i sprzeczności w edukacji szkolnej, wskazano na niejasności i relatywizm w dziedzinie państwowych aksjologii wychowania, a także na wykorzystywanie globalnej edukacji do realizowania egoistycznych celów w globalnym świecie. W tekście znajdujemy kontrowersyjne zagadnienia dotyczące edukacji na rzecz demokratyzacji i humanizacji edukacyjno-kulturowej, wyrównywania poziomów i szans edukacyjnych w skali państw i globalizującego się świata. Artykuł zawiera również odniesienia do współczesnych zagadnień edukacji dla kultury współistnienia wielokulturowego, kształtowania postaw zrozumienia i afirmacji różnic etnokulturowych. Podkreślono w nim również współczesne dylematy i sprzeczności w harmonijnym (spójnym) formowaniu osobowości indywidualnych i zbiorowej świadomości pokoleniowej. Postuluje się podejmowanie społecznej edukacji wychowującej w kontekście zderzeń kultury tradycyjnej (regionalnej) z dominującą formacją stylów postmodernistycznych i kulturowych prowadzących do regresu antropologicznego.
Downloads
Bibliografia
Bauman Z., Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika, Warszawa 2006.
Bauman Z., Razem, osobno, Kraków 2003.
Bauman Z., Tester K., O pożytkach z wątpliwości. Rozmowa z Zygmuntem Baumanem, Warszawa 2003.
Czerny J., Krzyszpin B., Paradygmaty współczesnej edukacji, Katowice 2008.
Miłosz C., Szukanie ojczyzny, Kraków 1992.
Mysłakowski Z., O kulturze współżycia. Rozważania i propozycje, Warszawa 1967.
Omelaniuk A.J., Czym jest regionalizm?, Wrocław–Ciechanów 1998.
Piezga J., Wieś czy rolnictwo podkarpackie? Dylematy socjologa [w:] Przemiany przestrzeni wiejskiej w Polsce i na Słowacji, red. M. Malikowski, J. Piezga, Rzeszów 2008.
Pigoń S., Na drogach kultury ludowej. Rozprawy i studia, Warszawa 1974.
Pigoń S., Na drogach i manowcach kultury ludowej, Lwów 1939.
Pigoń S., Z przędziwa pamięci. Urywki wspomnień, Warszawa 1968.
Seręga Z., Odroczony koniec chłopów w Polsce [w:] Równi i równiejsi, zwycięzcy i przegrani. Dynamika zróżnicowań społecznych w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, red. E. Jurczyńska-Mac Cluskey, Tychy–Bielsko-Biała 2006.
Seręga Z., Odnowiona tożsamość wsi? Szkic o procesach instrumentalizacji tożsamości lokalnej w epoce turystyfikacji świata [w:] Przemiany przestrzeni wiejskiej w Polsce i na Słowacji, red. M. Malikowski, J. Piezga, Rzeszów 2008.
Suchodolski B., Edukacja permanentna. Rozdroża i nadzieje, Warszawa 2003.
Suchodolski B., Rozważania o kulturze przyszłości narodu, Szczecin 1989.
Szczepański J., Sprawy ludzkie, Warszawa 1984.
Szmyd K., Pokoleniowe przemiany wsi podkarpackiej 1930–2010. Wybrane dziedziny tradycji, kultury i edukacji regionu krośnieńskiego, Rzeszów 2012.
Wieruszewska M., Wieś – miejsce czy obszar [w:] W obliczu zmiany. Wybrane strategie działania mieszkańców polskiej wsi, red. K. Gorloch, G. Foryś, Kraków 2005.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2015 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
