Anxiety Comes After Dark. Topics of the Night in the Prose of Sylwia Chutnik

Authors

DOI:

https://doi.org/10.15584/tik.2025.23

Keywords:

night, melancholy, anxiety, passingprose, passing, prose, Sylwia Chutnik

Abstract

This article is devoted to the theme of night in the prose of Sylwia Chutnik. The author focuses on discussing three variants of night landscapes. In the first one, the falling dusk is a catalyst for traumatic memories from the past. In the second variant, the theme of night accompanies an alternative life in which the characters' true "self" comes to the fore. Chutnik uses the day-night opposition here in the context of normative patterns that impose specific roles and behaviors on the characters. Night turns out to be the only time when the characters, far from public opinion, can live their lives to the fullest without fear of ostracism or social exclusion. In the third variant, night and the accompanying smoking of cigarettes on balconies becomes an experience that unites all the female characters; it is a moment when fears and concerns repressed during the day come to the fore. In this variant, the first-person narrator ("we") comes to the fore, identical with the entire female community. The narration is symbolically transformed into the internal landscape of the characters. These images, under the influence of the changing intensity of the moonlight and stars, as well as the rising fog, take on dreamlike shapes. This unreal industrial landscape also corresponds to the "dark" side of existence, which is exemplified by the "inner demons" that the heroines struggle with. The night at Chutnik's prose is conducive not only to searching for melancholic traces of life, but also to wandering along the pathless paths of human existence.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bałaga M., „W imieniu kobiet podziemnych”. O twórczości Sylwii Chutnik, w: Skład osobowy. Szkice o prozaikach współczesnych, cz. 2, red. D. Nowacki, J. Pasterska, Katowice 2016.

Bieńczyk M., Melancholia. O tych, co nigdy nie odnajdą straty, Warszawa 2012.

Byung-Chui_Han, Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje, przeł. R. Pokrywka, Warszawa 2022.

Chutnik S., Cwaniary, Warszawa 2012.

Chutnik S., Dintojra, w: tejże, Dintojra, Kraków 2024.

Chutnik S., Jolanta, Kraków 2015.

Chutnik S., Kieszonkowy atlas kobiet, Warszawa 2014.

Chutnik S., Tyłem do kierunku jazdy, Kraków 2022.

Gutowski W., Młodopolski dialog (z) nocą, w: Noc. Symbol – Temat – Metafora, t. 2, Noce polskie, noce niemieckie, pod red. J. Ławskiego, K. Korotkicha, M. Bajki, Białystok 2012.

Janion M., Kobiety i duch inności, Warszawa 2006.

Klibansky R., Panofsky E., Saxl F, Saturn i Melancholia. Studia z historii, filozofii, przyrody, medycyny, religii oraz sztuki, przeł. A. Kryczyńska, Kraków 2009.

Korczyńska-Partyka D., Pisanie w poprzek dyskursów. Emancypacyjny potencjał prozy Sylwii Chutnik, „Jednak Książki. Gdańskie Czasopismo Humanistyczne” 2015, nr 4.

Kozicka D., Sylwia Chutnik, czyli kobieta w mieście, „Śląskie Studia Polonistyczne” 2015, nr 1.

Krukowska H., Noc poetów, noc filozofów, w: Noc. Symbol – Temat – Metafora, t. 2, Noce polskie, noce niemieckie, pod red. J. Ławskiego, K. Korotkicha, M. Bajki, Białystok 2012.

Krukowska H., Noc romantyczna (Mickiewicz, Malczewski, Goszczyński), Gdańsk 2011.

Łysiak T., Trauma – od genologii pojęcia do studiów nad traumą, w: Antologia studiów nad traumą, red. T. Łysiak, Kraków 2015.

Mazur A., Pod znakiem Saturna. Topika melancholii w późnej twórczości Elizy Orzeszkowej, Opole 2010.

Nadana-Sokołowska K., Kieszonkowy atlas kobiet, Dzidzia, Cwaniary… - wybrane powieści Sylwii Chutnik w kontekście badań nad związkami reprezentacji wojny i płci kulturowej, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2017, nr 10.

Niekra M., Niemożność pozbawienia się samego siebie w „Kieszonkowym atlasie kobiet” Sylwii Chutnik, w: Uwięzione w grzeczności – obrazy kobiecych inności w tekstach literackich, pod red. B. Walęciuk-Denejki i Ł. A. Wawryniuka, Kraków 2015.

Piechota D., Superbohaterowie nad Wisłą, w: tegoż, Na fali nostalgii. Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte w najnowszej kulturze i literaturze popularnej, Kraków 2022.

Plumwood V., Feminism and the Mastery of Nature, London-New York 1993.

Sidoruk E., „Okolica znana, oswojona”. Warszawa w „Cwaniarach” Sylwii Chutnik, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2018, nr 13.

Soper K., Naturalized Woman and Feminized Nature, w: The Green Studies Reader. From Romanticism to Ecocriticism, ed. L. Couple, London-New York 2000.

Tański M., Czas melancholii – czasem przemian (transgresji) czy czasem destrukcji?, „Przestrzenie Teorii” 2007, nr 7.

Uniłowski K., Niesamowite i dowcipne. O „Kieszonkowym atlasie kobiet” Sylwii Chutnik, „Śląskie Studia Polonistyczne” 2015, nr 1.

Żywiołek A., Stefana Chwina pasja realnej nocy, w: Noc. Symbol – Temat – Metafora, t. 2, Noce polskie, noce niemieckie, pod red. J. Ławskiego, K. Korotkicha, M. Bajki, Białystok 2012.

Published

2025-11-11

How to Cite

Piechota, D. (2025). Anxiety Comes After Dark. Topics of the Night in the Prose of Sylwia Chutnik. Tematy i Konteksty, 20(15), 293–306. https://doi.org/10.15584/tik.2025.23